Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế: Quản lý rủi ro đối với hàng hoá xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Hà Nội

9,293
635
90
21
ro, quan Hải quan áp dng k thut phân tích sau bt gi ca các v vic
mang tính chất điển hình, phc tp, quy mô ln.
Kết qu ca công tác phân tích sau bt gi làm ni bt v đối tượng,
phương thức, th đon vi phạm, đánh giá xu hướng vi phm trong thi gian tiếp
theo, hơn nữa là có th làm rõ được các du hiu v hành vi vi phm hoc nguy
cơ vi phạm cũng như sở h, thiếu sót v chính sách, quy định ca pháp lut, quy
trình, th tc hi quan trong vic thc hin các bin pháp qun hi quan.
T đó, giúp cho xây dựng những phương án, biện pháp c th để th kim
soát ri ro, khc phục sơ hở, thiếu sót như đã nêu trên.
1.2.3 Tiêu chí qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu
Theo thông 175/2013/TT-BTC ngày 29/11/2013 ca B Tài chính
được ban hành quy đnh v QLRR trong hoạt động nghip v hi quan thay thế
cho Quyết định 48/2008/QĐ-BTC. Tại Thông 175/2013/TT-BTC , tiêu chí
QLRR được định nghĩa là “các tiêu chuẩn được ban hành làm cơ s để đánh giá
rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp lut hi quan, pháp lut thuế đáp ứng yêu cu qun
lý hi quan, qun lý thuế trong hoạt động xut khu, nhp khu, xut cnh, nhp
cnh trong tng thi kỳ”. Ban hành kèm theo Thông tư 175/2013/TT-BTC là các
Quyết định s 279/QĐ-BTC ngày 14/05/2014 ca B trưởng B Tài chính v
ban hành B tiêu chí QLRR và Quyết định s 159/QĐ-TCHQ ngày 07/08/2014
ca Tng cục trưởng Tng cc Hải quan đưa ra các chỉ s tiêu chí QLRR ca
mỗi tiêu chí. Như vy, Tiêu chí qun lý ri ro các tiêu chuẩn được ban hành
làm cơ sở để đánh giá rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp lut hi quan, pháp lut thuế
đáp ứng yêu cu qun lý hi quan, qun lý thuế trong hoạt động xut khu, nhp
khu, xut cnh, nhp cnh, quá cnh trong tng thi k. B tiêu chí QLRR bao
gm 03 loi:
a. Tiêu chí h thng b máy QLRR (các đơn vị chuyên trách QLRR).
b. Tiêu chí v tuân th th tc hi quan ca Doanh nghip.
21 ro, cơ quan Hải quan áp dụng kỹ thuật phân tích sau bắt giữ của các vụ việc mang tính chất điển hình, phức tạp, quy mô lớn. Kết quả của công tác phân tích sau bắt giữ làm nổi bật về đối tượng, phương thức, thủ đoạn vi phạm, đánh giá xu hướng vi phạm trong thời gian tiếp theo, hơn nữa là có thể làm rõ được các dấu hiệu về hành vi vi phạm hoặc nguy cơ vi phạm cũng như sở hở, thiếu sót về chính sách, quy định của pháp luật, quy trình, thủ tục hải quan và trong việc thực hiện các biện pháp quản lý hải quan. Từ đó, giúp cho xây dựng những phương án, biện pháp cụ thể để có thể kiểm soát rủi ro, khắc phục sơ hở, thiếu sót như đã nêu trên. 1.2.3 Tiêu chí quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu Theo thông tư 175/2013/TT-BTC ngày 29/11/2013 của Bộ Tài chính được ban hành quy định về QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan thay thế cho Quyết định 48/2008/QĐ-BTC. Tại Thông tư 175/2013/TT-BTC , tiêu chí QLRR được định nghĩa là “các tiêu chuẩn được ban hành làm cơ sở để đánh giá rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế đáp ứng yêu cầu quản lý hải quan, quản lý thuế trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh trong từng thời kỳ”. Ban hành kèm theo Thông tư 175/2013/TT-BTC là các Quyết định số 279/QĐ-BTC ngày 14/05/2014 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về ban hành Bộ tiêu chí QLRR và Quyết định số 159/QĐ-TCHQ ngày 07/08/2014 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đưa ra các chỉ số tiêu chí QLRR của mỗi tiêu chí. Như vậy, Tiêu chí quản lý rủi ro là các tiêu chuẩn được ban hành làm cơ sở để đánh giá rủi ro, đánh giá tuân thủ pháp luật hải quan, pháp luật thuế đáp ứng yêu cầu quản lý hải quan, quản lý thuế trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh trong từng thời kỳ. Bộ tiêu chí QLRR bao gồm 03 loại: a. Tiêu chí hệ thống bộ máy QLRR (các đơn vị chuyên trách QLRR). b. Tiêu chí về tuân thủ thủ tục hải quan của Doanh nghiệp.
22
Bao gm 4 tiêu chí c th:
Tiêu chí đánh giá tuân thủ doanh nghip xut nhp khu;
Tiêu chí đánh giá tuân th điu kin áp dng thi hn np thuế 275 ngày
đối vi hàng hoá nhp khu là nguyên liu, vật tư sản xut hàng xut khu;
Tiêu chí đánh giá tuân thủ điu kin bo lãnh s thuế phi np;
Tiêu chí đánh giá tuân thủ điu kin cho phép hàng v kho bo qun.
c. Tiêu chí v qun lý danh mc hàng hoá ri ro.
1.2.4 Các yếu t ảnh hưởng đến vic áp dng qun lý ri ro vào quy trình th
tc Hải quan đối vi hàng hóa xut khu, nhp khu
* Yếu t khách quan
a. Các yếu t thuc v Nhà nước
Vic áp dng Qun ri ro kết qu như thế nào tùy thuc vào hiu
lc, hiu qu các chính sách qun lý ca Nhà nước.
Thi nht,i mti Nhài ci thii hànhi đưngi lii pháti trini kinhi tếi mi ca,i hii
nhpi si ưui tiêni cáci vni đềi hini đạii hóai i hàii hòai cáci thi tci hii quani vii cáci
quci giai trongi chươngi trìnhi nghi si cai chínhi ph.i Nhi đó,i vici trini khaii thci
hini Quni i rii roi trongi lĩnhi vci hii quani si i đưci si ngi hi chínhi tri i mci
đội caoi i đưci ưui tiêni nguni lci đểi thci hin.i Ngượci li,i mti quci giai thii hànhi
chínhi sáchi đóngi ca,i boi hi mnhi mi sni xuti trongi ci si íti quani tâmi đếni
vni đềi Quni i rii roi trongi chếi đội làmi vici cai hii quan.
Thi hai,i hiui lci i hiui qui quni i nhài ci i mci đội caoi si toi môii
trườngi rti thuni lii khuyếni khíchi doanhi nghipi tuâni thi phápi luti nóii chung,i
phápi luti vi hii quani nóii riêng.i Ngượci li,i mti nhài ci khôngi thi quni i i
hii theoi luti mti cáchi nghiêmi minhi si i mnhi đấti tươii tti choi rii roi khôngi
tuâni thi trongi lĩnhi vci hii quani pháti trini đếni mci làmi i hiui hóai hiui qui
Quni i rii ro.i Bii khii hànhi vii khôngi tuâni thi phápi luti tri thànhi phi biếni thìi
vici tuâni thi phápi luti tri thànhi rii ro.
22 Bao gồm 4 tiêu chí cụ thể:  Tiêu chí đánh giá tuân thủ doanh nghiệp xuất nhập khẩu;  Tiêu chí đánh giá tuân thủ điều kiện áp dụng thời hạn nộp thuế 275 ngày đối với hàng hoá nhập khẩu là nguyên liệu, vật tư sản xuất hàng xuất khẩu;  Tiêu chí đánh giá tuân thủ điều kiện bảo lãnh số thuế phải nộp;  Tiêu chí đánh giá tuân thủ điều kiện cho phép hàng về kho bảo quản. c. Tiêu chí về quản lý danh mục hàng hoá rủi ro. 1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng quản lý rủi ro vào quy trình thủ tục Hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu * Yếu tố khách quan a. Các yếu tố thuộc về Nhà nước Việc áp dụng Quản lý rủi ro có kết quả như thế nào tùy thuộc vào hiệu lực, hiệu quả các chính sách quản lý của Nhà nước. Thứi nhất,i mộti Nhài nướci thii hànhi đườngi lốii pháti triểni kinhi tếi mởi cửa,i hộii nhậpi sẽi ưui tiêni cáci vấni đềi hiệni đạii hóai vài hàii hòai cáci thủi tụci hảii quani vớii cáci quốci giai trongi chươngi trìnhi nghịi sựi củai chínhi phủ.i Nhời đó,i việci triểni khaii thựci hiệni Quảni lýi rủii roi trongi lĩnhi vựci hảii quani sẽi cói đượci sựi ủngi hội chínhi trịi ởi mứci đội caoi vài đượci ưui tiêni nguồni lựci đểi thựci hiện.i Ngượci lại,i mộti quốci giai thii hànhi chínhi sáchi đóngi cửa,i bảoi hội mạnhi mẽi sảni xuấti trongi nướci sẽi íti quani tâmi đếni vấni đềi Quảni lýi rủii roi trongi chếi đội làmi việci củai hảii quan. Thứi hai,i hiệui lựci vài hiệui quải quảni lýi nhài nướci ởi mứci đội caoi sẽi tạoi môii trườngi rấti thuậni lợii khuyếni khíchi doanhi nghiệpi tuâni thủi phápi luậti nóii chung,i phápi luậti vềi hảii quani nóii riêng.i Ngượci lại,i mộti nhài nướci khôngi thểi quảni lýi xãi hộii theoi luậti mộti cáchi nghiêmi minhi sẽi lài mảnhi đấti tươii tốti choi rủii roi khôngi tuâni thủi trongi lĩnhi vựci hảii quani pháti triểni đếni mứci làmi vôi hiệui hóai hiệui quải Quảni lýi rủii ro.i Bởii khii hànhi vii khôngi tuâni thủi phápi luậti trởi thànhi phổi biếni thìi việci tuâni thủi phápi luậti trởi thànhi rủii ro.
23
Thi ba,i đưngi lii pháti trini kinhi tếi -i i hii đúngi đắni cai Nhài ci toi
điui kini choi ngoii thươngi hoti độngi chuni tc,i toi điui kini choi ngànhi Hii
quani trini khaii ápi dngi quyi trìnhi Quni i rii roi trongi hoti độngi quni i hii
quani mti cáchi thuni li.
-i Ngànhi Hii quani nhni đưci si quani tâmi đặci biti cai Đảngi i Nhài
c,i cai lãnhi đạoi Bi Tàii chínhi i si phii hpi chti chi cai cáci i quani nhài
ci i liêni quan,i đói chínhi i nhngi nhâni ti quani trngi choi vici trini khaii hini
đạii hóai cai ngànhi Hii quan.
- Ngành Hi quan có truyn thống lâu dài, được t chc theo nguyên tc
tp trung thng nht t trung ương đến địa phương, ngành còn nhận được s
quan tâm h tr k thut, chuyên gia, vn ca Hi quan các nước và các T chc
quc tế, đc bit Tng cc Hải quan được Chính ph cho phép tiếp nhn D án
Hiện đại hóa hải quan, đây là một d án ln tạo điều kin thun li cho vic ci
cách phát trin và hiện đại hóa Hi quan Vit Nam.
b. Cáci quyi địnhi phápi i cai cáci ti chci quci tếi vi quni i hii quan
-i Quyi địnhi cai Ti chci Thươngi mii Thếi giii (WTO)
WTOi khuyếni khíchi mii cii cáchi thi tci hii quani theoi ngi toi thuni
lii choi thươngi mii giai cáci c.i Theoi tinhi thni đó,i WTOi i hipi địnhi vi thuếi
quani i hàii hòai thi tci hii quani trongi đói quyi địnhi cáci nguyêni tci i hii quani
cáci ci phii tuâni thi nhưi nguyêni tci dai vàoi giái giaoi dchi đểi đánhi thuếi quan,i
nguyêni tci khôngi si dngi thi tci hii quani đểi cni tri khôngi cni thiếti hoti độngi
thươngi mi,i nguyêni tci khôngi phâni biti đốii xi khii tiếni hànhi thi tci hii quani
đốii vii hàngi hóai cai cáci ci kháci nhau,i tri ngoii li vi cáci liêni kếti khui vc,i
nguyêni tci hàii hòai hóai thi tci hii quani giai cáci ớc,…i Trongi nhngi khuyếni
nghi i tínhi nguyêni tci đó,i WTOi khuyếni khíchi cáci ci ápi dngi cáci tiêui chuni
hóai vi thi tci hii quani doi Ti chci Hii quani Thếi giii khuyếni nghi i mti
trongi nhngi nii dungi khuyếni nghi i ápi dngi ki thuti Quni i rii roi trongi quni
23 Thứi ba,i đườngi lốii pháti triểni kinhi tếi -i xãi hộii đúngi đắni củai Nhài nướci tạoi điềui kiệni choi ngoạii thươngi hoạti độngi chuẩni tắc,i tạoi điềui kiệni choi ngànhi Hảii quani triểni khaii ápi dụngi quyi trìnhi Quảni lýi rủii roi trongi hoạti độngi quảni lýi hảii quani mộti cáchi thuậni lợi. -i Ngànhi Hảii quani nhậni đượci sựi quani tâmi đặci biệti củai Đảngi vài Nhài nước,i củai lãnhi đạoi Bội Tàii chínhi vài sựi phốii hợpi chặti chẽi củai cáci cơi quani nhài nướci cói liêni quan,i đói chínhi lài nhữngi nhâni tối quani trọngi choi việci triểni khaii hiệni đạii hóai củai ngànhi Hảii quan. - Ngành Hải quan có truyền thống lâu dài, được tổ chức theo nguyên tắc tập trung thống nhất từ trung ương đến địa phương, ngành còn nhận được sự quan tâm hỗ trợ kỹ thuật, chuyên gia, vốn của Hải quan các nước và các Tổ chức quốc tế, đặc biệt Tổng cục Hải quan được Chính phủ cho phép tiếp nhận Dự án Hiện đại hóa hải quan, đây là một dự án lớn tạo điều kiện thuận lợi cho việc cải cách phát triển và hiện đại hóa Hải quan Việt Nam. b. Cáci quyi địnhi phápi lýi củai cáci tổi chứci quốci tếi vềi quảni lýi hảii quan -i Quyi địnhi củai Tổi chứci Thươngi mạii Thếi giớii (WTO) WTOi khuyếni khíchi mọii cảii cáchi thủi tụci hảii quani theoi hướngi tạoi thuậni lợii choi thươngi mạii giữai cáci nước.i Theoi tinhi thầni đó,i WTOi cói hiệpi địnhi vềi thuếi quani vài hàii hòai thủi tụci hảii quani trongi đói quyi địnhi cáci nguyêni tắci mài hảii quani cáci nướci phảii tuâni thủi nhưi nguyêni tắci dựai vàoi giái giaoi dịchi đểi đánhi thuếi quan,i nguyêni tắci khôngi sửi dụngi thủi tụci hảii quani đểi cảni trởi khôngi cầni thiếti hoạti độngi thươngi mại,i nguyêni tắci khôngi phâni biệti đốii xửi khii tiếni hànhi thủi tụci hảii quani đốii vớii hàngi hóai củai cáci nướci kháci nhau,i trừi ngoạii lệi vềi cáci liêni kếti khui vực,i nguyêni tắci hàii hòai hóai thủi tụci hảii quani giữai cáci nước,…i Trongi nhữngi khuyếni nghịi cói tínhi nguyêni tắci đó,i WTOi khuyếni khíchi cáci nướci ápi dụngi cáci tiêui chuẩni hóai vềi thủi tụci hảii quani doi Tổi chứci Hảii quani Thếi giớii khuyếni nghịi mài mộti trongi nhữngi nộii dungi khuyếni nghịi lài ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi trongi quảni
24
i hii quani đốii vii hàngi hóai xut,i nhpi khu.i Trongi cáci đàmi pháni thươngi mii
địnhi k,i WTOi gâyi sci épi nhti địnhi đểi cáci chínhi phi phii cii cáchi hii quani
theoi ngi ápi dngi ki thuti Quni i rii ro.i Đặci bit,i khii kếti npi thànhi viêni
mi,i cáci thànhi viêni i cũngi gâyi ápi lci đểi cáci thànhi viêni mii buci phii cami kếti
thci hini ki thuti Quni i rii roi khii làmi thi tci thôngi quani hàngi hóai xut,i
nhpi khu.i Nóii cáchi khác,i Quni i rii roi trongi hoti độngi quni i hii quani đưci
WTOi ngi hi i gâyi ápi lci phii thci hin.i Doi đói cáci ci i thànhi viêni WTO,i
khôngi smi thìi muni cũngi phii cii cáchi thi tci hii quani theoi ngi ápi dngi
rngi rãii ki thuti Quni i ri.
c.i Quyi địnhi cai cáci ti chci quci tếi khác
nhi ngi cai nhngi quyi địnhi cai Dini đàni hpi táci kinhi tếi Châui Ái -i
Tháii Bìnhi Dươngi APECi (APEC)i đếni ápi dngi ki thuti Quni i rii roi vàoi hoti
độngi hii quan
APECi i mti ti chci rngi lni i nhi ngi quani trngi đếni kinhi tếi thếi
gii.i Tngi kimi nghchi mui dchi hàngi hóai cai APECi đãi chiếmi tii 50%i kimi
ngchi mui dchi toàni cu,i APECi đưci xemi i khui vci năngi độngi nhti trêni toàni
thếi gii,i APECi tri thànhi mti siêui ngi tiêui thi mnhi hàngi hóa,i cũngi nhưi mti
trungi tâmi sni xuti côngi nghipi đứngi hàngi đầui thếi gii.i Mti trongi nhngi mci
tiêui cai APECi i thúci đẩyi tiếni trìnhi ti doi hóai thươngi mii i đầui i trongi khui
vci Châui Ái -i Tháii Bìnhi Dươngi nóii riêngi i thếi giii nóii chung.i i thế,i APECi
khuyếni khíchi cáci ci nii khii thci hini cii cáchi hii quani theoi cáci nguyêni tci
cai WTO,i thmi chíi đii trướci mti ci nếui nhưi WTOi tiếni hànhi đàmi pháni quái
chmi chp.i Tuyi nhiên,i cáci khuyếni nghi cai APECi phni lni mangi tínhi ti
nguyn,i gâyi nhi ngi chi yếui thôngi quai táci độngi kinhi tếi i uyi tíni trongi
thươngi mii nêni ápi lci đòii hii ápi dngi Quni i rii roi trongi hoti độngi quni i
hii quani i đặti rai nhưngi khôngi ráoi riếti nhưi trongi WTO.
d.i nhi ngi cai nhngi quyi địnhi trongi Khui vci mui dchi ti doi ASEANi
24 lýi hảii quani đốii vớii hàngi hóai xuất,i nhậpi khẩu.i Trongi cáci đàmi pháni thươngi mạii địnhi kỳ,i WTOi gâyi sứci épi nhấti địnhi đểi cáci chínhi phủi phảii cảii cáchi hảii quani theoi hướngi ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii ro.i Đặci biệt,i khii kếti nạpi thànhi viêni mới,i cáci thànhi viêni cũi cũngi gâyi ápi lựci đểi cáci thànhi viêni mớii buộci phảii cami kếti thựci hiệni kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi khii làmi thủi tụci thôngi quani hàngi hóai xuất,i nhậpi khẩu.i Nóii cáchi khác,i Quảni lýi rủii roi trongi hoạti độngi quảni lýi hảii quani đượci WTOi ủngi hội vài gâyi ápi lựci phảii thựci hiện.i Doi đói cáci nướci lài thànhi viêni WTO,i khôngi sớmi thìi muộni cũngi phảii cảii cáchi thủi tụci hảii quani theoi hướngi ápi dụngi rộngi rãii kỹi thuậti Quảni lýi rủi. c.i Quyi địnhi củai cáci tổi chứci quốci tếi khác Ảnhi hưởngi củai nhữngi quyi địnhi củai Diễni đàni hợpi táci kinhi tếi Châui Ái -i Tháii Bìnhi Dươngi APECi (APEC)i đếni ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi vàoi hoạti độngi hảii quan APECi lài mộti tổi chứci rộngi lớni cói ảnhi hưởngi quani trọngi đếni kinhi tếi thếi giới.i Tổngi kimi nghạchi mậui dịchi hàngi hóai củai APECi đãi chiếmi tớii 50%i kimi ngạchi mậui dịchi toàni cầu,i APECi đượci xemi lài khui vựci năngi độngi nhấti trêni toàni thếi giới,i APECi trởi thànhi mộti siêui cườngi tiêui thụi mạnhi hàngi hóa,i cũngi nhưi mộti trungi tâmi sảni xuấti côngi nghiệpi đứngi hàngi đầui thếi giới.i Mộti trongi nhữngi mụci tiêui củai APECi lài thúci đẩyi tiếni trìnhi tựi doi hóai thươngi mạii vài đầui tưi trongi khui vựci Châui Ái -i Tháii Bìnhi Dươngi nóii riêngi vài thếi giớii nóii chung.i Vìi thế,i APECi khuyếni khíchi cáci nướci nộii khốii thựci hiệni cảii cáchi hảii quani theoi cáci nguyêni tắci củai WTO,i thậmi chíi đii trướci mộti bướci nếui nhưi WTOi tiếni hànhi đàmi pháni quái chậmi chạp.i Tuyi nhiên,i cáci khuyếni nghịi củai APECi phầni lớni mangi tínhi tựi nguyện,i gâyi ảnhi hưởngi chủi yếui thôngi quai táci độngi kinhi tếi vài uyi tíni trongi thươngi mạii nêni ápi lựci đòii hỏii ápi dụngi Quảni lýi rủii roi trongi hoạti độngi quảni lýi hảii quani cói đặti rai nhưngi khôngi ráoi riếti nhưi trongi WTO. d.i Ảnhi hưởngi củai nhữngi quyi địnhi trongi Khui vựci mậui dịchi tựi doi ASEANi
25
(AFTA)i đếni ápi dngi ki thuti Quni i rii roi vàoi hoti độngi quni i hii quan
Mci đíchi cai AFTAi i thci hini ti doi hóai thươngi mii trongi khui vc,i
tăngi ngi thui húti cáci nhài đầui i ci ngoàii vàoi khui vci bngi vici đưai rai thi
trườngi thngi nhti i làmi choi ASEANi thíchi nghii vii nhngi điui kini kinhi tếi
quci tếi đangi thayi đổi,i đặci biti i vici pháti trini nhngi thai thuni thươngi mii
khui vci thếi gii.
Đểi biếni ASEANi thànhi khui vci mui dchi ti doi cáci ci đãi i Hipi địnhi
ưui đãii thuếi quani i hiui lci chungi (CEPT),i trongi đó,i ngoàii mci tiêui gimi thuếi
suti thuếi nhpi khui đốii vii đai si cáci mti hàngi nhpi khui giai cáci ci
ASEANi xungi còni 0-5%,i còni khuyếni nghi cáci ci tíchi cci hàii hòai thi tci hii
quani vii nhau,i trongi đói cáci yêui cui vi ápi dngi ki thuti Quni i rii roi đưci
nhni mnh.
e.i Cáci yếui ti thuci vi doanhi nghip
Si ng,i quyi mô,i tínhi chti i mci đội đai dngi cai doanhi nghipi thami
giai ngoii thươngi nhi ngi lni đếni ápi dngi ki thuti Quni i rii roi trongi hoti
độngi quni i hii quan.i Si ngi doanhi nghipi nhiui đòii hii ngi thôngi tini cpi
nhti nhiui gâyi ápi lci choi hi thngi boi đảmi thôngi tini cai hii quan.i Quyi i
doanhi nghipi kháci nhaui cũngi đòii hii phươngi thci xi i kháci nhau.i Vii cáci
doanhi nghipi ln,i chii phíi hii quani i thi gimi trêni đầui sni phmi thôngi quan.i
Quyi i doanhi nghipi nhi dni đếni ngi hàngi thôngi quani manhi múni gâyi khói
khăni choi quni i hii quani nóii chung,i ápi dngi ki thuti Quni i rii roi nóii riêng.i
Tínhi đai dngi cai doanhi nghipi cũngi đòii hii i quani hii quani phii thui thpi
nhiui thôngi tini đai dngi hơn,i trangi bi nhiui ki năng,i phươngi tini hơn,...i Ngoàii
ra,i hi thngi doanhi nghipi chưai pháti trini ni định,i si ngi doanhi nghipi biếni
độngi nhiui cũngi i yếui ti gâyi khói khăni choi Quni i rii ro.
Đạoi đci cai thươngi giai cũngi nhi ngi lni đếni chti ngi Quni i rii
ro.i Độii ngũi gmi đai phni cáci thươngi giai làmi ăni ln,i đàngi hoàng,i i thóii queni
25 (AFTA)i đếni ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi vàoi hoạti độngi quảni lýi hảii quan Mụci đíchi củai AFTAi lài thựci hiệni tựi doi hóai thươngi mạii trongi khui vực,i tăngi cườngi thui húti cáci nhài đầui tưi nướci ngoàii vàoi khui vựci bằngi việci đưai rai thịi trườngi thốngi nhấti vài làmi choi ASEANi thíchi nghii vớii nhữngi điềui kiệni kinhi tếi quốci tếi đangi thayi đổi,i đặci biệti lài việci pháti triểni nhữngi thỏai thuậni thươngi mạii khui vựci thếi giới. Đểi biếni ASEANi thànhi khui vựci mậui dịchi tựi doi cáci nướci đãi kýi Hiệpi địnhi ưui đãii thuếi quani cói hiệui lựci chungi (CEPT),i trongi đó,i ngoàii mụci tiêui giảmi thuếi suấti thuếi nhậpi khẩui đốii vớii đai sối cáci mặti hàngi nhậpi khẩui giữai cáci nướci ASEANi xuốngi còni 0-5%,i còni khuyếni nghịi cáci nướci tíchi cựci hàii hòai thủi tụci hảii quani vớii nhau,i trongi đói cáci yêui cầui vềi ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi đượci nhấni mạnh. e.i Cáci yếui tối thuộci vềi doanhi nghiệp Sối lượng,i quyi mô,i tínhi chấti vài mứci đội đai dạngi củai doanhi nghiệpi thami giai ngoạii thươngi ảnhi hưởngi lớni đếni ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi trongi hoạti độngi quảni lýi hảii quan.i Sối lượngi doanhi nghiệpi nhiềui đòii hỏii lượngi thôngi tini cậpi nhậti nhiềui gâyi ápi lựci choi hệi thốngi bảoi đảmi thôngi tini củai hảii quan.i Quyi môi doanhi nghiệpi kháci nhaui cũngi đòii hỏii phươngi thứci xửi lýi kháci nhau.i Vớii cáci doanhi nghiệpi lớn,i chii phíi hảii quani cói thểi giảmi trêni đầui sảni phẩmi thôngi quan.i Quyi môi doanhi nghiệpi nhỏi dẫni đếni lượngi hàngi thôngi quani manhi múni gâyi khói khăni choi quảni lýi hảii quani nóii chung,i ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi nóii riêng.i Tínhi đai dạngi củai doanhi nghiệpi cũngi đòii hỏii cơi quani hảii quani phảii thui thậpi nhiềui thôngi tini đai dạngi hơn,i trangi bịi nhiềui kỹi năng,i phươngi tiệni hơn,...i Ngoàii ra,i hệi thốngi doanhi nghiệpi chưai pháti triểni ổni định,i sối lượngi doanhi nghiệpi biếni độngi nhiềui cũngi lài yếui tối gâyi khói khăni choi Quảni lýi rủii ro. Đạoi đứci củai thươngi giai cũngi ảnhi hưởngi lớni đếni chấti lượngi Quảni lýi rủii ro.i Độii ngũi gồmi đai phầni cáci thươngi giai làmi ăni lớn,i đàngi hoàng,i cói thóii queni
26
tuâni thi phápi lut,i i hipi hii ngànhi nghi hi tri si toi thuni lii choi hii quani
ápi dngi ki thuti Quni i rii ro.i Ngượci li,i nếui si đôngi thươngi giai i nhngi
ngưii làmi ăni nh,i coii trngi lii íchi ngni hn,i chưai hìnhi thànhi cáci tpi quáni kinhi
doanhi tti thìi vici ápi dngi ki thuti Quni i rii roi si khói khăni hơn.
f.i Cáci yếui ti thuci vi hàngi hóai xut,i nhpi khu
Quyi i hàngi hóai xut,i nhpi khui ngàyi càngi ln,i chngi loii hàngi hóai
xut,i nhpi khui đai dngi i thưngi xuyêni thayi đổii si gâyi sci épi lêni hi thngi i
quani hii quani hui hni nêni i thi dni đếni cáci saii sóti doi khôngi đủi thôngi tini
hoci thôngi tini khôngi cpi nhti khii ápi dngi Quni i rii ro.
Ngoàii ra,i cáci yếui ti vi chínhi sáchi ưui tiêni theoi chngi loii hàngi hóa,i xuti
xi hàngi hóa,i danhi mci cáci loii hàngi hóai thci thii theoi cáci chếi đội thuếi quani
kháci nhaui theoi cáci hipi địnhi quci tế...i cũngi làmi choi Quni i rii roi tri nêni
phci tpi hơn.i Mti si hàngi hóai i nhngi tínhi năngi đặci biti đòii hii i quani hii
quani phii i si đốii xi đặci biti cũngi gópi thêmi phci tpi choi Quni i rii ro.
g.i Cáci yếui ti thuci vi thi trườngi thếi gii
Toàni cui hóai i si pháti trini nhanhi chóngi cai thươngi mii thếi giii đangi
đẩyi nhanhi tci đội pháti trini i tăngi trưởngi kinhi tếi cai nhiui vùngi lãnhi thi trêni
thếi giii toi điui kini choi tăngi trưởngi ngoii thươngi vii tci đội ln.i Trongi điui
kini nguni lci hii quani hni chế,i si tăngi trưởngi nhanhi cai thươngi mii quci tếi
gâyi sci épi đểi cáci i quani hii quani buci phii chuyni nhanhi sangi ápi dngi ki
thuti Quni i rii ro.
Hơni na,i si hìnhi thànhi cáci khui vci mui dchi ti doi khui vci cũngi i nhâni
ti nhi ngi tíchi cci đếni vici khuyếni khíchi hii quani cáci ci ápi dngi ki
thuti Quni i rii ro.i Bii vì,i trongi thi trườngi khui vc,i cáci ci i quyi i ngoii
thươngi lni si i chi thi ápi dngi ki thuti Quni i rii roi đầui tiên.i ii nhi
ngi cai cáci quci giai nàyi i theoi nguyêni tci hàii hoài thi tci hii quan,i cáci
ci kháci cũngi si nhanhi chóngi chuyni sangi ápi dngi cáci ki thuti kimi soáti hii
quani nhưi ci khác,i trongi đói i ki thuti Quni i rii ro.
26 tuâni thủi phápi luật,i cói hiệpi hộii ngànhi nghềi hỗi trợi sẽi tạoi thuậni lợii choi hảii quani ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii ro.i Ngượci lại,i nếui sối đôngi thươngi giai lài nhữngi ngườii làmi ăni nhỏ,i coii trọngi lợii íchi ngắni hạn,i chưai hìnhi thànhi cáci tậpi quáni kinhi doanhi tốti thìi việci ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi sẽi khói khăni hơn. f.i Cáci yếui tối thuộci vềi hàngi hóai xuất,i nhậpi khẩu Quyi môi hàngi hóai xuất,i nhậpi khẩui ngàyi càngi lớn,i chủngi loạii hàngi hóai xuất,i nhậpi khẩui đai dạngi vài thườngi xuyêni thayi đổii sẽi gâyi sứci épi lêni hệi thốngi cơi quani hảii quani hữui hạni nêni cói thểi dẫni đếni cáci saii sóti doi khôngi đủi thôngi tini hoặci thôngi tini khôngi cậpi nhậti khii ápi dụngi Quảni lýi rủii ro. Ngoàii ra,i cáci yếui tối vềi chínhi sáchi ưui tiêni theoi chủngi loạii hàngi hóa,i xuấti xứi hàngi hóa,i danhi mụci cáci loạii hàngi hóai thựci thii theoi cáci chếi đội thuếi quani kháci nhaui theoi cáci hiệpi địnhi quốci tế...i cũngi làmi choi Quảni lýi rủii roi trởi nêni phứci tạpi hơn.i Mộti sối hàngi hóai cói nhữngi tínhi năngi đặci biệti đòii hỏii cơi quani hảii quani phảii cói sựi đốii xửi đặci biệti cũngi gópi thêmi phứci tạpi choi Quảni lýi rủii ro. g.i Cáci yếui tối thuộci vềi thịi trườngi thếi giới Toàni cầui hóai vài sựi pháti triểni nhanhi chóngi củai thươngi mạii thếi giớii đangi đẩyi nhanhi tốci đội pháti triểni vài tăngi trưởngi kinhi tếi củai nhiềui vùngi lãnhi thổi trêni thếi giớii tạoi điềui kiệni choi tăngi trưởngi ngoạii thươngi vớii tốci đội lớn.i Trongi điềui kiệni nguồni lựci hảii quani hạni chế,i sựi tăngi trưởngi nhanhi củai thươngi mạii quốci tếi gâyi sứci épi đểi cáci cơi quani hảii quani buộci phảii chuyểni nhanhi sangi ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii ro. Hơni nữa,i sựi hìnhi thànhi cáci khui vựci mậui dịchi tựi doi khui vựci cũngi lài nhâni tối ảnhi hưởngi tíchi cựci đếni việci khuyếni khíchi hảii quani cáci nướci ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii ro.i Bởii vì,i trongi thịi trườngi khui vực,i cáci nướci cói quyi môi ngoạii thươngi lớni sẽi lài chủi thểi ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi đầui tiên.i Dướii ảnhi hưởngi củai cáci quốci giai nàyi vài theoi nguyêni tắci hàii hoài thủi tụci hảii quan,i cáci nướci kháci cũngi sẽi nhanhi chóngi chuyểni sangi ápi dụngi cáci kỹi thuậti kiểmi soáti hảii quani nhưi nướci khác,i trongi đói cói kỹi thuậti Quảni lýi rủii ro.
27
* Yếu t ch quan
Quyết tâm, ch đạo chính tr và s ưu tiên ngun lc ca nhà nước quc
gia, sc ép ca các t chc quc tế nhng nhân t tạo điều kin tiền đề bên
ngoài để cơ quan hải quan trin khai k thut Qun lý ri ro. Nếu không có các
điu kin tiền đề này thì tiến độ trin khai áp dng k thut Qun lý ri ro trong
lĩnh vực hi quan có th không bao gi din ra hoc din ra chm chp. Nhưng
thc tin áp dng k thut Qun lý ri ro còn ph thuc quyết định vào các yếu
t bên trong ngành hải quan, đó là năng lực t chc trin khai thc hin k thut
Qun lý ri ro ca bản thân cơ quan hải quan.
a. Quyếti tâmi chínhi tri cai ngànhi hii quan
i Thi hini i si chi đạoi cai i quani hii quani caoi nht.i Nếui i quani nàyi
tíchi cci i ưui tiêni choi côngi vici ápi dngi ki thuti Quni i rii roi thìi tiếni đội ápi
dngi thci tếi đưci cii thin.i Ngượci li,i i quani nàyi khôngi tíchi cc,i chi đạoi
chiếui li thìi tiếni đội thci tếi ìi ch,i thmi chíi gimi châni tii ch.i Quyếti tâmi chiếni
ci cai i quani quni i hii quani caoi nhti thi hini khôngi chi i độngi tháii bani
hànhi nhanh,i đầyi đủ,i đồngi bi hi thngi văni bni phápi luti liêni quani đếni trini khaii
thci hini Quni i rii ro,i i còni liêni quani đếni đàoi to,i bi tríi cáni bi cũngi nhưi
giaoi quyni hni đầyi đủi choi bi phni phi tráchi côngi vici này.
b.i Tháii đội i si thànhi thoi nghipi vi Quni i rii roi cai nhâni viêni hii quan
Đâyi i yếui ti quyếti địnhi mci đi thànhi côngi cai Quni i rii ro.i Quni i
rii roi đòii hii phii i độii ngũi cáci nhâni viêni làmi côngi vici thui thpi thôngi tini i
phâni tích,i đánhi giái thôngi tini i trìnhi đội cao.i Nếui thiếui cáci nhâni viêni nàyi thìi
Quni i rii roi si i chti ngi thp.i Ngoàii ra,i nhâni viêni hii quani nhìni chungi
khôngi phni khii khii tiếni hànhi ki thuti Quni i rii roi i đòii hii nhngi ki năngi
mii i i thi làmi gimi quyni lci đốii vii mti si nhâni viêni nàoi đó.i Nếui khôngi
toi rai mti ápi lci đủi mnhi thìi cáci nhâni viêni khôngi tíchi cc,i khôngi thíchi hpi
hini i trongi i quani hii quani si i lci cni quái trìnhi thci hini Quni i rii ro.
27 * Yếu tố chủ quan Quyết tâm, chỉ đạo chính trị và sự ưu tiên nguồn lực của nhà nước quốc gia, sức ép của các tổ chức quốc tế là những nhân tố tạo điều kiện tiền đề bên ngoài để cơ quan hải quan triển khai kỹ thuật Quản lý rủi ro. Nếu không có các điều kiện tiền đề này thì tiến độ triển khai áp dụng kỹ thuật Quản lý rủi ro trong lĩnh vực hải quan có thể không bao giờ diễn ra hoặc diễn ra chậm chạp. Nhưng thực tiễn áp dụng kỹ thuật Quản lý rủi ro còn phụ thuộc quyết định vào các yếu tố bên trong ngành hải quan, đó là năng lực tổ chức triển khai thực hiện kỹ thuật Quản lý rủi ro của bản thân cơ quan hải quan. a. Quyếti tâmi chínhi trịi củai ngànhi hảii quan i Thểi hiệni ởi sựi chỉi đạoi củai cơi quani hảii quani caoi nhất.i Nếui cơi quani nàyi tíchi cựci vài ưui tiêni choi côngi việci ápi dụngi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi thìi tiếni đội ápi dụngi thựci tếi đượci cảii thiện.i Ngượci lại,i cơi quani nàyi khôngi tíchi cực,i chỉi đạoi chiếui lệi thìi tiếni đội thựci tếi ìi ạch,i thậmi chíi giẫmi châni tạii chỗ.i Quyếti tâmi chiếni lượci củai cơi quani quảni lýi hảii quani caoi nhấti thểi hiệni khôngi chỉi ởi độngi tháii bani hànhi nhanh,i đầyi đủ,i đồngi bội hệi thốngi văni bảni phápi luậti liêni quani đếni triểni khaii thựci hiệni Quảni lýi rủii ro,i mài còni liêni quani đếni đàoi tạo,i bối tríi cáni bội cũngi nhưi giaoi quyềni hạni đầyi đủi choi bội phậni phụi tráchi côngi việci này. b.i Tháii đội vài sựi thànhi thạoi nghiệpi vụi Quảni lýi rủii roi củai nhâni viêni hảii quan Đâyi lài yếui tối quyếti địnhi mứci đội thànhi côngi củai Quảni lýi rủii ro.i Quảni lýi rủii roi đòii hỏii phảii cói độii ngũi cáci nhâni viêni làmi côngi việci thui thậpi thôngi tini vài phâni tích,i đánhi giái thôngi tini ởi trìnhi đội cao.i Nếui thiếui cáci nhâni viêni nàyi thìi Quảni lýi rủii roi sẽi cói chấti lượngi thấp.i Ngoàii ra,i nhâni viêni hảii quani nhìni chungi khôngi phấni khởii khii tiếni hànhi kỹi thuậti Quảni lýi rủii roi vìi đòii hỏii nhữngi kỹi năngi mớii vài cói thểi làmi giảmi quyềni lựci đốii vớii mộti sối nhâni viêni nàoi đó.i Nếui khôngi tạoi rai mộti ápi lựci đủi mạnhi thìi cáci nhâni viêni khôngi tíchi cực,i khôngi thíchi hợpi hiệni cói trongi cơi quani hảii quani sẽi lài lựci cảni quái trìnhi thựci hiệni Quảni lýi rủii ro.
28
c.i Trangi bi ki thuti i i si vti chti cai i quani hii quan
Đâyi i yếui ti nhi ngi đếni quái trìnhi Quni i rii roi theoi cáci giáci độ:i
mci đội phi khpi cai mngi ii thôngi tini đini t;i khi năngi truyi cpi i xi i
nhanhi khôngi i li,i khi năngi nii mngi i phii hpi vii cáci i quani kháci trongi
thui thpi i si dngi thôngi tin;i khi năngi thiếti lpi mngi ii thui thpi thôngi tini i
ci ngoài,...i Phmi vii i mci đội chínhi xáci cai Quni i rii roi trongi hoti độngi
quni i hii quani phi thuci vàoi mci đội đầyi đủi i cpi nhti cai thôngi tini doi i
si vti chti cai hii quani đemi li.
Ngoàii ra,i Quni i rii roi si thuni lii hơni nếui i quani hii quani đưci trangi
bi cáci phươngi tini kimi trai hini đạii nhưi máyi soi,i máyi quét,i máyi địnhi v,...
1.3 Kinh nghim qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu ti mt s
Cc Hi quan và bài học đối vi Hà Ni
1.3.1 Kinh nghim thc tin ti mt s Cc Hi quan
* Ti Cc Hi Quan Bà Rịa Vũng Tàu
Nhn thức được tm quan trng ca qun ri ro nhim v ct lõi
trong kế hoch tng th trong kế hoch ci cách hiện đại hóa hải quan, năm
2018 cùng vi toàn Ngành, Cc Hi Ra Vũng Tàu đã nhiều hoạt động
tích cc trong công tác qun lý rủi ro. Đã ban hành nhiều Quyết định liên quan
đến công tác qun rủi ro như: Quyết định s 108/QĐ-HQBRVT ngày
27/6/2018 v vic xây dng Kế hoch Kim soát rủi ro năm 2018, Quyết định s
649/QĐ-HQBRVT ngày 04/7/2018 v vic xây dng Kế hoạch thu thập, xử
thông tin quản rủi ro năm 2018, Quyết định 635/QĐ-HQBRVT ngày
29/6/2018 v kim tra ni b công tác áp dng qun lý rủi ro…
Nhng kết qu đạt được (S liệu tính đến ngày 31/12/2018):
- Tiến hành xác minh tính hp pháp ca các chng t cp phép nhp khu
phế liệu theo công văn số 235/TCHQ-QLRR ngày 12/6/2018 ca TCHQ, s ng
doanh nghiệp đã kiểm tra, xác minh là 20 doanh nghip vi tng s 330 t khai.
28 c.i Trangi bịi kỹi thuậti vài cơi sởi vậti chấti củai cơi quani hảii quan Đâyi lài yếui tối ảnhi hưởngi đếni quái trìnhi Quảni lýi rủii roi theoi cáci giáci độ:i mứci đội phủi khắpi củai mạngi lướii thôngi tini điệni tử;i khải năngi truyi cậpi vài xửi lýi nhanhi khôngi cói lỗi,i khải năngi nốii mạngi vài phốii hợpi vớii cáci cơi quani kháci trongi thui thậpi vài sửi dụngi thôngi tin;i khải năngi thiếti lậpi mạngi lướii thui thậpi thôngi tini ởi nướci ngoài,...i Phạmi vii vài mứci đội chínhi xáci củai Quảni lýi rủii roi trongi hoạti độngi quảni lýi hảii quani phụi thuộci vàoi mứci đội đầyi đủi vài cậpi nhậti củai thôngi tini doi cơi sởi vậti chấti củai hảii quani đemi lại. Ngoàii ra,i Quảni lýi rủii roi sẽi thuậni lợii hơni nếui cơi quani hảii quani đượci trangi bịi cáci phươngi tiệni kiểmi trai hiệni đạii nhưi máyi soi,i máyi quét,i máyi địnhi vị,... 1.3 Kinh nghiệm quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại một số Cục Hải quan và bài học đối với Hà Nội 1.3.1 Kinh nghiệm thực tiễn tại một số Cục Hải quan * Tại Cục Hải Quan Bà Rịa Vũng Tàu Nhận thức được tầm quan trọng của quản lý rủi ro là nhiệm vụ cốt lõi trong kế hoạch tổng thể trong kế hoạch cải cách và hiện đại hóa hải quan, năm 2018 cùng với toàn Ngành, Cục Hải Bà Rịa Vũng Tàu đã có nhiều hoạt động tích cực trong công tác quản lý rủi ro. Đã ban hành nhiều Quyết định liên quan đến công tác quản lý rủi ro như: Quyết định số 108/QĐ-HQBRVT ngày 27/6/2018 về việc xây dựng Kế hoạch Kiểm soát rủi ro năm 2018, Quyết định số 649/QĐ-HQBRVT ngày 04/7/2018 về việc xây dựng Kế hoạch thu thập, xử lý thông tin quản lý rủi ro năm 2018, Quyết định 635/QĐ-HQBRVT ngày 29/6/2018 về kiểm tra nội bộ công tác áp dụng quản lý rủi ro… Những kết quả đạt được (Số liệu tính đến ngày 31/12/2018): - Tiến hành xác minh tính hợp pháp của các chứng từ cấp phép nhập khẩu phế liệu theo công văn số 235/TCHQ-QLRR ngày 12/6/2018 của TCHQ, số lượng doanh nghiệp đã kiểm tra, xác minh là 20 doanh nghiệp với tổng số 330 tờ khai.
29
- Thu thp thông tin h sơ doanh nghiệp: Đã thu thập, cp nht, b sung
đưc 485 H sơ doanh nghiệp trên H thng RM2.
- Thiết lp, cp nht, áp dng Tiêu chí la chn kim tra hải quan đối vi
hàng hóa xut nhp khu: xây dng 305 tiêu chí la chn kim tra.
- Kết qu đánh giá rủi ro, phân lung trên h thng:
+ Lung xanh: 74.786 t khai, chiếm 67% .
+ Lung vàng: 27.955 t khai, chiếm 25%.
+ Luồng đỏ: 8.795 t khai, chiếm 8%.
Theo ghi nhận, đánh giá tại báo cáo năm 2018 của Phòng Qun lý ri ro,
công tác qun lý rủi ro năm 2018 có nhiều tiến b so với trước đây, xuất phát t
các nguyên nhân sau:
- Nhn thc v v trí, vai trò ca công tác thu thp, cp nht thông tin h
sơ doanh nghiệp phc v công tác qun lý rủi ro trong CBCC đã có chuyển biến,
t đó các đơn vị đã nhiều c gng trong quá trình trin khai thc hin kế
hoch;
- Công tác thu thp, cp nht thông tin h doanh nghiệp đã bước
chuyn biến đáng kể, đi vào nề nếp đạt được nhng hiu qu cao hơn, ni
dung thông tin thu thập ngày càng đầy đủ hơn;
- Vic xây dng h sơ rủi ro và đánh giá xếp hng doanh nghiệp được chú
trọng đã góp phần tích cực hơn trong việc h tr cho các khâu nghip v.
- Công tác xây dng tiêu chí la chn kiểm tra có bước ci thiện đáng kể,
góp phn tích cc trong vic cnh báo, phòng ngừa nguy cơ vi phạm.
Bên cạnh đó nội dung báo cáo cũng thẳng thn nhìn nhn nhng mặt đang
còn tn ti, hn chế, cn khc phục, đó là:
- V ngun lực: Để đảm nhận được công tác QLRR đòi hỏi CBCC phi có
kinh nghim thc tin trong các khâu nghip v th tc HQ, có kiến thc nghip
v chuyên sâu. Tuy nhiên trên thc tế vic b trí nhân lc cho công tác QLRR
29 - Thu thập thông tin hồ sơ doanh nghiệp: Đã thu thập, cập nhật, bổ sung được 485 Hồ sơ doanh nghiệp trên Hệ thống RM2. - Thiết lập, cập nhật, áp dụng Tiêu chí lựa chọn kiểm tra hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu: xây dựng 305 tiêu chí lựa chọn kiểm tra. - Kết quả đánh giá rủi ro, phân luồng trên hệ thống: + Luồng xanh: 74.786 tờ khai, chiếm 67% . + Luồng vàng: 27.955 tờ khai, chiếm 25%. + Luồng đỏ: 8.795 tờ khai, chiếm 8%. Theo ghi nhận, đánh giá tại báo cáo năm 2018 của Phòng Quản lý rủi ro, công tác quản lý rủi ro năm 2018 có nhiều tiến bộ so với trước đây, xuất phát từ các nguyên nhân sau: - Nhận thức về vị trí, vai trò của công tác thu thập, cập nhật thông tin hồ sơ doanh nghiệp phục vụ công tác quản lý rủi ro trong CBCC đã có chuyển biến, từ đó các đơn vị đã có nhiều cố gắng trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch; - Công tác thu thập, cập nhật thông tin hồ sơ doanh nghiệp đã có bước chuyển biến đáng kể, đi vào nề nếp và đạt được những hiệu quả cao hơn, nội dung thông tin thu thập ngày càng đầy đủ hơn; - Việc xây dựng hồ sơ rủi ro và đánh giá xếp hạng doanh nghiệp được chú trọng đã góp phần tích cực hơn trong việc hỗ trợ cho các khâu nghiệp vụ. - Công tác xây dựng tiêu chí lựa chọn kiểm tra có bước cải thiện đáng kể, góp phần tích cực trong việc cảnh báo, phòng ngừa nguy cơ vi phạm. Bên cạnh đó nội dung báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận những mặt đang còn tồn tại, hạn chế, cần khắc phục, đó là: - Về nguồn lực: Để đảm nhận được công tác QLRR đòi hỏi CBCC phải có kinh nghiệm thực tiễn trong các khâu nghiệp vụ thủ tục HQ, có kiến thức nghiệp vụ chuyên sâu. Tuy nhiên trên thực tế việc bố trí nhân lực cho công tác QLRR
30
còn rt hn chế v kinh nghim, v nghip v do phải ưu tiên cho các Chi cục
ca khu, vì vy hiu qu công tác còn hn chế, chưa đáp ứng được đòi hỏi ca
công vic.
- V cơ sở h tng: H tng công ngh thông tin, các phn mm ng dng
còn nhiu hn chế, bt cp nên việc đồng b trao đổi d liu gia các h
thng còn rt chậm, thường xuyên b li, vic kết xut d liu tra cu thông tin
chm…ảnh hưởng lớn đến hiu qu ca công tác theo dõi, qun lý, thu thp, cp
nht kết qu thu thp thông tin.
- V th chế: Các văn bản quy phm pháp luật, văn bản hướng dn công
tác qun lý ri ro ca Tng cc Hi quan còn chng chéo, chế tài chưa đủ mnh
để x đối với trường hợp các đơn vị, nhân doanh nghip không thc
hiện quy định v thu thp thông tin, cung cấp thông tin…làm giảm tính răn đe,
giáo dc.
* Ti Cc hi quan Hi Phòng
Trong công tác qun lý ri ro hàng hóa xut nhp khu ti Cc Hi Quan
Hi Phòng, có mt s điểm như sau:
S dng k thut qun ri ro mt tt yếu trong qun Hi quan
nhm cân bng gia kim soát to thun lợi cho thương mại khi xu thế
toàn cu hóa, hi nhp quc tế đang lan rộng, khu vc mu dch t do ngày càng
phát trin s tiến b t bc ca khoa hc k thut. Cn khẩn trương triển
khai nhanh k thut qun lý ri ro trong các khâu nghip v Hi quan xây dng
h thng tiêu chí rủi ro, đảm bảo thông tin đầy đủ, đồng b, cp nht, nht là h
thống thông tin tình báo để thc hin các công vic liên quan đến thông quan
hàng hóa, xác định mức độ tuân th, thu thuế, đấu tranh chng buôn lu hàng
cm, chng khng b... H thống này đòi hỏi s đầu lớn v tài chính, con
người có trình độ cao và nhng máy móc k thut hiện đại.
Qun ri ro phải được trin khai gn vi quá trình hiện đại hóa Hi
30 còn rất hạn chế về kinh nghiệm, về nghiệp vụ do phải ưu tiên cho các Chi cục cửa khẩu, vì vậy hiệu quả công tác còn hạn chế, chưa đáp ứng được đòi hỏi của công việc. - Về cơ sở hạ tầng: Hạ tầng công nghệ thông tin, các phần mềm ứng dụng còn nhiều hạn chế, bất cập nên việc đồng bộ và trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống còn rất chậm, thường xuyên bị lỗi, việc kết xuất dữ liệu tra cứu thông tin chậm…ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của công tác theo dõi, quản lý, thu thập, cập nhật kết quả thu thập thông tin. - Về thể chế: Các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn công tác quản lý rủi ro của Tổng cục Hải quan còn chồng chéo, chế tài chưa đủ mạnh để xử lý đối với trường hợp các đơn vị, cá nhân và doanh nghiệp không thực hiện quy định về thu thập thông tin, cung cấp thông tin…làm giảm tính răn đe, giáo dục. * Tại Cục hải quan Hải Phòng Trong công tác quản lý rủi ro hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải Quan Hải Phòng, có một số điểm như sau: Sử dụng kỹ thuật quản lý rủi ro là một tất yếu trong quản lý Hải quan nhằm cân bằng giữa kiểm soát và tạo thuận lợi cho thương mại khi mà xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế đang lan rộng, khu vực mậu dịch tự do ngày càng phát triển và sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật. Cần khẩn trương triển khai nhanh kỹ thuật quản lý rủi ro trong các khâu nghiệp vụ Hải quan xây dựng hệ thống tiêu chí rủi ro, đảm bảo thông tin đầy đủ, đồng bộ, cập nhật, nhất là hệ thống thông tin tình báo để thực hiện các công việc liên quan đến thông quan hàng hóa, xác định mức độ tuân thủ, thu thuế, đấu tranh chống buôn lậu hàng cấm, chống khủng bố... Hệ thống này đòi hỏi sự đầu tư lớn về tài chính, con người có trình độ cao và những máy móc kỹ thuật hiện đại. Quản lý rủi ro phải được triển khai gắn với quá trình hiện đại hóa Hải