Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế: Quản lý rủi ro đối với hàng hoá xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Hà Nội

9,301
635
90
11
1.2.1.2 Khái nim v qun lý ri ro
Choi đếni nay,i chưai i bti ki mti kháii nimi thngi nhti vi Quni i rii ro.i
i khái nhiui trườngi pháii nghiêni cui vi rii roi i quni i rii ro,i đưai rai nhngi
kháii nimi vi quni i rii roi rti kháci nhau,i thmi chíi mâui thun,i tráii ngượci nhau.
Trêni thếi gii,i Quni i rii roi đãi đưci ápi dngi i kếti qui khôngi chi thànhi
côngi tii nhngi “khui vci i nhân”i khii i cáci lĩnhi vci nhưi boi him,i ngâni
hàng,i thươngi mi,i côngi nghip…i tìmi khi năngi nmi bt,i toi rai i hii đểi cii
thini kếti qui kinhi doanhi cai mìnhi i vici ápi dngi quni i rii roi còni i thi
giúpi choi nhiui i i i i i i “khui vci công”i xáci địnhi đưci nhngi lĩnhi vci i rii roi vii
mci độ,i thangi đội nhti địnhi đểi ti đói hi tri choi vici rai quyếti địnhi xi i rii roi
trongi điui kini phâni bi nguni lci mti cáchi hpi lý.
Theoi bi tiêui chuni TCVNISO/IEC31010:2013,i kháii nimi quni i rii roi
đưci hiui i “Việci ápi dngi mti cáchi hi thngi cáci thôngi li i thi tci quni i
nhmi cungi cpi thôngi tini cni thiếti đểi xi i rii ro”.
nhng nhà nghiên cu cho rng qun rủi ro đồng nghĩa với vic
mua bo hiểm. Đó chính là việc ch qun lý nhng ri ro thun tuý, nhng ri ro
có th phân tán, nhng rủi ro “có thể mua bo hiểm”.
Trong khi đó, trường phái hiện đại li cho rng cn phi qun lý tt c mi
loi ri ro ca doanh nghip mt cách toàn diện và đầy đủ, hơn nữa, qun lý ri
ro còn mt chức năng chung để nhn dạng, đánh giá, đối phó vi nhng
nguyên nhân và hu qu ca rủi ro đối vi mt t chc.
Quan điểm của trường phái hiện đại ngày nay có th coi là một quan điểm
“quản lý ri ro toàn din”, theo đó, trong lĩnh vực kinh doanh XNK, Qun lý ri
ro là quá trình tiếp cn ri ro mt cách khoa hc, toàn din và có h thng nhm
nhn dng, kim soát, phòng nga và gim thiu nhng tn tht, mt mát, nhng
ảnh hưởng tiêu cc ca ri ro.
Vy Qun lý rủi ro đó là quá trình tiếp cn ri ro mt cách khoa hc, toàn
11 1.2.1.2 Khái niệm về quản lý rủi ro Choi đếni nay,i chưai cói bấti kỳi mộti kháii niệmi thốngi nhấti vềi Quảni lýi rủii ro.i Cói khái nhiềui trườngi pháii nghiêni cứui vềi rủii roi vài quảni lýi rủii ro,i đưai rai nhữngi kháii niệmi vềi quảni lýi rủii roi rấti kháci nhau,i thậmi chíi mâui thuẫn,i tráii ngượci nhau. Trêni thếi giới,i Quảni lýi rủii roi đãi đượci ápi dụngi vài kếti quải khôngi chỉi thànhi côngi tạii nhữngi “khui vựci tưi nhân”i khii mài cáci lĩnhi vựci nhưi bảoi hiểm,i ngâni hàng,i thươngi mại,i côngi nghiệp…i tìmi khải năngi nắmi bắt,i tạoi rai cơi hộii đểi cảii thiệni kếti quải kinhi doanhi củai mìnhi mài việci ápi dụngi quảni lýi rủii roi còni cói thểi giúpi choi nhiềui i i i i i i “khui vựci công”i xáci địnhi đượci nhữngi lĩnhi vựci cói rủii roi vớii mứci độ,i thangi đội nhấti địnhi đểi từi đói hỗi trợi choi việci rai quyếti địnhi xửi lýi rủii roi trongi điềui kiệni phâni bổi nguồni lựci mộti cáchi hợpi lý. Theoi bội tiêui chuẩni TCVNISO/IEC31010:2013,i kháii niệmi quảni lýi rủii roi đượci hiểui lài “Việci ápi dụngi mộti cáchi hệi thốngi cáci thôngi lệi vài thủi tụci quảni lýi nhằmi cungi cấpi thôngi tini cầni thiếti đểi xửi lýi rủii ro”. Có những nhà nghiên cứu cho rằng quản lý rủi ro đồng nghĩa với việc mua bảo hiểm. Đó chính là việc chỉ quản lý những rủi ro thuần tuý, những rủi ro có thể phân tán, những rủi ro “có thể mua bảo hiểm”. Trong khi đó, trường phái hiện đại lại cho rằng cần phải quản lý tất cả mọi loại rủi ro của doanh nghiệp một cách toàn diện và đầy đủ, hơn nữa, quản lý rủi ro còn là một chức năng chung để nhận dạng, đánh giá, đối phó với những nguyên nhân và hậu quả của rủi ro đối với một tổ chức. Quan điểm của trường phái hiện đại ngày nay có thể coi là một quan điểm “quản lý rủi ro toàn diện”, theo đó, trong lĩnh vực kinh doanh XNK, Quản lý rủi ro là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện và có hệ thống nhằm nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thất, mất mát, những ảnh hưởng tiêu cực của rủi ro. Vậy Quản lý rủi ro đó là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn
12
din và h thng nhm nhn biết, kim soát, đề phòng gim thiu nhng
tn tht, mt mát, nhng ảnh hưởng tiêu cc ca ri ro.
Để qun lý ri ro hiu qu đòi hỏi có s cân bng gia chi phí và li ích,
và như vậy, tt yếu s không th có đủ chi phí để gii quyết tt c các ri ro mt
cách ngang bằng như nhau nên rủi ro cn phải được phân tách thành các loi
khác nhau da trên mức độ ri ro th chp nhận được hay không th chp
nhận được nhm x lý mt cách phù hp vi các loi rủi ro khác nhau đó.
1.2.1.3 Qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu ti Hi Quan
- Rii roi đốii vii hàngi hóai xuti nhpi khui tii Hii Quan:
Theoi Ti chci Hii quani Thếi giii (WCO)i “Hii quani i i quani cai Chínhi
phi chui tráchi nhimi thii hànhi Luti Hii quani i thui thuếi hii quani i cáci loii
thuếi kháci đồngi thii cũngi chui tráchi nhimi thii hànhi cáci bi luti kháci i liêni
quani đếni vici nhpi khu,i xuti khu,i vni chuyni hoci lưui khoi hàngi hóa”.
Theoi Điui 4,i Luti Hii quani nămi 2015i thìi rii roi Hii quani i “nguyi i
khôngi tuâni thi phápi luti vi hii quani trongi vici thci hini xuti khu,i nhpi khu,i
quái cnhi hàngi hóa;i xuti cnh,i nhpi cnh,i quái cnhi phươngi tini vni tải”.
-i Quni i rii roi đốii vii hàngi hóai xuti nhpi khui tii Hii Quan:
Theoi ti chci Hii quani thếi giii WCO,i quni i rii roi hii quani đưci hiui
i “việci ápi dngi i hi thngi cáci thi tci quni i i thôngi li mangi đếni choi Hii
quani nhngi thôngi tini cni thiếti đi giii quyếti vni đềi vni chuyni hàngi hoái hoci
i hàngi đặti rai vni đềi rii ro”.i Khii ápi dngi quni i rii roi nhưi mti nguyêni i
quni i thìi i thi giúpi choi Hii quani khôngi chi thci hini tráchi nhimi cai mìnhi
mti cáchi hiui qui i còni giúpi choi i quani Hii quani ti chci i trini khaii
nguni lci theoi ngi cii thini toàni bi hoti độngi cai mình.
Tii Viti Nam,i theoi cáci quyi địnhi cai phápi luti i cáci văni bni ngi dni
ii Lut,i quni i rii roi hii quani đưci hiui i “việci ápi dngi i hi thngi cáci
quyi địnhi phápi lut,i cáci quyi trình,i bini phápi nghipi vi đểi xáci định,i đánhi giái i
12 diện và có hệ thống nhằm nhận biết, kiểm soát, đề phòng và giảm thiểu những tổn thất, mất mát, những ảnh hưởng tiêu cực của rủi ro. Để quản lý rủi ro hiệu quả đòi hỏi có sự cân bằng giữa chi phí và lợi ích, và như vậy, tất yếu sẽ không thể có đủ chi phí để giải quyết tất cả các rủi ro một cách ngang bằng như nhau nên rủi ro cần phải được phân tách thành các loại khác nhau dựa trên mức độ rủi ro có thể chấp nhận được hay không thể chấp nhận được nhằm xử lý một cách phù hợp với các loại rủi ro khác nhau đó. 1.2.1.3 Quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Hải Quan - Rủii roi đốii vớii hàngi hóai xuấti nhậpi khẩui tạii Hảii Quan: Theoi Tổi chứci Hảii quani Thếi giớii (WCO)i “Hảii quani lài cơi quani củai Chínhi phủi chịui tráchi nhiệmi thii hànhi Luậti Hảii quani vài thui thuếi hảii quani vài cáci loạii thuếi kháci đồngi thờii cũngi chịui tráchi nhiệmi thii hànhi cáci bội luậti kháci cói liêni quani đếni việci nhậpi khẩu,i xuấti khẩu,i vậni chuyểni hoặci lưui khoi hàngi hóa”. Theoi Điềui 4,i Luậti Hảii quani nămi 2015i thìi rủii roi Hảii quani lài “nguyi cơi khôngi tuâni thủi phápi luậti vềi hảii quani trongi việci thựci hiệni xuấti khẩu,i nhậpi khẩu,i quái cảnhi hàngi hóa;i xuấti cảnh,i nhậpi cảnh,i quái cảnhi phươngi tiệni vậni tải”. -i Quảni lýi rủii roi đốii vớii hàngi hóai xuấti nhậpi khẩui tạii Hảii Quan: Theoi tổi chứci Hảii quani thếi giớii WCO,i quảni lýi rủii roi hảii quani đượci hiểui lài “việci ápi dụngi cói hệi thốngi cáci thủi tụci quảni lýi vài thôngi lệi mangi đếni choi Hảii quani nhữngi thôngi tini cầni thiếti đểi giảii quyếti vấni đềi vậni chuyểni hàngi hoái hoặci lôi hàngi đặti rai vấni đềi rủii ro”.i Khii ápi dụngi quảni lýi rủii roi nhưi mộti nguyêni lýi quảni lýi thìi cói thểi giúpi choi Hảii quani khôngi chỉi thựci hiệni tráchi nhiệmi củai mìnhi mộti cáchi hiệui quải mài còni giúpi choi cơi quani Hảii quani tổi chứci vài triểni khaii nguồni lựci theoi hướngi cảii thiệni toàni bội hoạti độngi củai mình. Tạii Việti Nam,i theoi cáci quyi địnhi củai phápi luậti vài cáci văni bảni hướngi dẫni dướii Luật,i quảni lýi rủii roi hảii quani đượci hiểui lài “việci ápi dụngi cói hệi thốngi cáci quyi địnhi phápi luật,i cáci quyi trình,i biệni phápi nghiệpi vụi đểi xáci định,i đánhi giái vài
13
phâni loii cáci rii roi i táci độngi tiêui cci đếni hiui lc,i hiui qui quni i hii quan,i
quni i thuế,i làmi i si đểi i quani hii quani phâni bi hpi i nguni lc,i ápi dngi
hiui qui cáci bini phápi quni i hii quan,i quni i thuế”i
Nhưi vy,i i thi thyi xéti trêni phươngi dini lii íchi quci giai i lii íchi quci
tế,i hoti độngi Hii quani đóngi mti vaii tròi khôngi nhi nhmi phòngi chngi cũngi
nhưi kimi soáti cáci hànhi vii giani lni thươngi mii quci tế,i phci vi nhngi mci tiêui
phii phápi nhưi buôni lu,i xuti nhpi khui nhngi hàngi hóai danhi mci cmi cai Nhài
ci i cai quci tế…i Ngayi ti lúci bti đầui xuti hin,i Hii quani đưci thànhi lpi
chi yêui vii mci đíchi i đánhi thuếi vàoi hàngi hóai xuti nhpi khui nhmi toi
nguni thui choi ngâni sáchi nhài ci i thii byi gii cáci thươngi giai giàui i mii
i thi buôni bán,i traoi đổii hàngi hoái đai quci gia.i Ngàyi nay,i khôngi chi đơni thuni
i thui thuế,i ngànhi Hii quani còni mi rngi cáci chci năngi nhimi vi trongi đói quni
i rii roi đốii vii hàngi hóai xuti nhpi khui i mti chci năngi quani trng.
1.2.2 Ni dung ca qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut, nhp khu ti Hi quan
1.2.2.1. Lp kế hoch qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut, nhp khu
Lp kế hoch qun lý rủi ro đối chức năng rất quan trọng đối vi công
tác quản lý, trong đó công tác quản nhà nước v hi quan, bi gn
lin vi vic la chn mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp
nhà quản lý xác định được các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được
các mục tiêu đề ra. Xây dng kế hoch qun lý ri ro hàng nhp khu có ý nghĩa
quan trng trong vic ch động hoạt động giám sát hi quan. Thông qua vic
xây dng kế hoch giám sát hi quan hàng nhp khu th phòng ngừa, ngăn
chặn và đẩy lùi gian lận thương mại khi hàng hóa nhp khu qua biên gii vào
mt quc gia, vùng lãnh th hay địa phương, làm lành mạnh hóa các quan h
thương mại, sn xuất trong nước, thúc đẩy sn xuất trong nước.
Xây dng kế hoch qun ri ro trong hoạt động xut nhp khu hàng
hóa ti Cc Hi Quan bao gm các ni dung:
13 phâni loạii cáci rủii roi cói táci độngi tiêui cựci đếni hiệui lực,i hiệui quải quảni lýi hảii quan,i quảni lýi thuế,i làmi cơi sởi đểi cơi quani hảii quani phâni bổi hợpi lýi nguồni lực,i ápi dụngi hiệui quải cáci biệni phápi quảni lýi hảii quan,i quảni lýi thuế”i Nhưi vậy,i cói thểi thấyi xéti trêni phươngi diệni lợii íchi quốci giai vài lợii íchi quốci tế,i hoạti độngi Hảii quani đóngi mộti vaii tròi khôngi nhỏi nhằmi phòngi chốngi cũngi nhưi kiểmi soáti cáci hànhi vii giani lậni thươngi mạii quốci tế,i phụci vụi nhữngi mụci tiêui phii phápi nhưi buôni lậu,i xuấti nhậpi khẩui nhữngi hàngi hóai danhi mụci cấmi củai Nhài nướci vài củai quốci tế…i Ngayi từi lúci bắti đầui xuấti hiện,i Hảii quani đượci thànhi lậpi chủi yêui vớii mụci đíchi lài đánhi thuếi vàoi hàngi hóai xuấti nhậpi khẩui nhằmi tạoi nguồni thui choi ngâni sáchi nhài nướci vìi thờii bấyi giời cáci thươngi giai giàui cói mớii cói thểi buôni bán,i traoi đổii hàngi hoái đai quốci gia.i Ngàyi nay,i khôngi chỉi đơni thuầni lài thui thuế,i ngànhi Hảii quani còni mởi rộngi cáci chứci năngi nhiệmi vụi trongi đói quảni lýi rủii roi đốii vớii hàngi hóai xuấti nhậpi khẩui lài mộti chứci năngi quani trọng. 1.2.2 Nội dung của quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Hải quan 1.2.2.1. Lập kế hoạch quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu Lập kế hoạch quản lý rủi ro đối là chức năng rất quan trọng đối với công tác quản lý, trong đó có công tác quản lý nhà nước về hải quan, bởi vì nó gắn liền với việc lựa chọn mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác định được các chức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra. Xây dựng kế hoạch quản lý rủi ro hàng nhập khẩu có ý nghĩa quan trọng trong việc chủ động hoạt động giám sát hải quan. Thông qua việc xây dựng kế hoạch giám sát hải quan hàng nhập khẩu có thể phòng ngừa, ngăn chặn và đẩy lùi gian lận thương mại khi hàng hóa nhập khẩu qua biên giới vào một quốc gia, vùng lãnh thổ hay địa phương, làm lành mạnh hóa các quan hệ thương mại, sản xuất trong nước, thúc đẩy sản xuất trong nước. Xây dựng kế hoạch quản lý rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cục Hải Quan bao gồm các nội dung:
14
- Xác định mc tiêu qun ri ro hàng hóa xut nhp khẩu. Để gim
thiu rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu theo nguyên tc, tt c hàng hóa
nhp khẩu đều phi kim tra, giám sát hải quan để nhằm đảm bo tính nguyên
trng ca hàng hóa. Mc tiêu bao trùm nht ca hoạt đng qun ri ro hi
quan hàng nhp xut chng buôn lu, gian lận thương mại, chng tht thu
thuế, bo h nn sn xuất trong nước nhưng vẫn đảm bo s thông thoáng cho
hoạt động xut nhp khẩu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Để có th qun lý ri ro
tt cn phi giám sát đầy đủ, toàn b hàng nhp khẩu, giám sát được hu hết các
mặt hàng thường xy ra tình trng buôn lu và gian lận thương mại....
- Xây dng h thng qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu. Xây
dng h thng qun lý ri ro hi quan hàng nhp khu mt cách khoa hc, hiu
qu s giúp quan hải quan theo dõi cht ch, kp thi quá trình di chuyn,
biến động tình trng ca hàng hóa t khi vào đến khi ra khỏi địa bàn hot
động hi quan vn chuyn giữa các địa điểm chu s giám sát ca hi quan.
Đây là yếu t quan trọng giúp tăng cường công tác qun lý ri ro, nâng cao tính
tuân th pháp lut ca doanh nghiệp, ngăn ngừ gian lận thương mại, phòng
chng buôn lậu đảm bo an ninh quốc gia. Đây cũng là nhu cầu tt yếu ca
hi quan hiện đại, tăng tính t động hóa ca h thng ca công ngh thông tin
trong vic h tr công tác giám sát các ri ro trong hi quan.
- Xây dựng các chương trình, hành động nhim v c th đ qun
ri ro. Trong ni dung này Cc hi quan cần đưa ra các chương trình, hành động
c th như tuyên truyền, ph biến, h tr cho doanh nghip tham gia họat động
xut nhp khẩu, chương tình, hành động phi hp vi các khâu nghip v trong
thc hin quy trình, th tc hải quan, chương trình, hành động phi hp vi các
quan chức năng khác... Trong thực hin nhim v giám sát hàng nhp khu
cn phải xác địnhchức năng, nhiệm v ca tng b phn, tng cán b, nhân
viên trong đội giám sát, cũng như trong toàn Cc. Nhim v giám sát hi quan
14 - Xác định mục tiêu quản lý rủi ro hàng hóa xuất nhập khẩu. Để giảm thiểu rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo nguyên tắc, tất cả hàng hóa nhập khẩu đều phải kiểm tra, giám sát hải quan để nhằm đảm bảo tính nguyên trạng của hàng hóa. Mục tiêu bao trùm nhất của hoạt động quản lý rủi ro hải quan hàng nhập xuất là chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống thất thu thuế, bảo họ nền sản xuất trong nước nhưng vẫn đảm bảo sự thông thoáng cho hoạt động xuất nhập khẩu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Để có thể quản lý rủi ro tốt cần phải giám sát đầy đủ, toàn bộ hàng nhập khẩu, giám sát được hầu hết các mặt hàng thường xảy ra tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại.... - Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hải quan hàng nhập khẩu một cách khoa học, hiệu quả sẽ giúp cơ quan hải quan theo dõi chặt chẽ, kịp thời quá trình di chuyển, biến động và tình trạng của hàng hóa từ khi vào đến khi ra khỏi địa bàn hoạt động hải quan và vận chuyển giữa các địa điểm chịu sự giám sát của hải quan. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng cường công tác quản lý rủi ro, nâng cao tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, ngăn ngừ gian lận thương mại, phòng chống buôn lậu và đảm bảo an ninh quốc gia. Đây cũng là nhu cầu tất yếu của hải quan hiện đại, tăng tính tự động hóa của hệ thống của công nghệ thông tin trong việc hỗ trợ công tác giám sát các rủi ro trong hải quan. - Xây dựng các chương trình, hành động và nhiệm vụ cụ thể để quản lý rủi ro. Trong nội dung này Cục hải quan cần đưa ra các chương trình, hành động cụ thể như tuyên truyền, phổ biến, hỗ trợ cho doanh nghiệp tham gia họat động xuất nhập khẩu, chương tình, hành động phối hợp với các khâu nghiệp vụ trong thực hiện quy trình, thủ tục hải quan, chương trình, hành động phối hợp với các cơ quan chức năng khác... Trong thực hiện nhiệm vụ giám sát hàng nhập khẩu cần phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận, từng cán bộ, nhân viên trong đội giám sát, cũng như trong toàn Cục. Nhiệm vụ giám sát hải quan
15
hàng hóa nhp khu làm mt trong nhng nhim v ch yếu của quan hi
quan, là mt mt xích trong công tác quản lý nhà nước v Hi quan. Xây dng
nhim v qun ri ro hi quan hàng hóa nhp khu cho từng đối tượng cán
b, công chc hi quan trong từng bước ca quy trình nghip v qun lý ri ro là
hết sc cn thiết cn ch chức năng, nhiệm v cũng như trách niệm ca
tng cán b, công chc. Xây dng nhim v qun lý ri ro càng c th, chi tiết
thì cán b công chc hi quan hàng hóa nhp khu càng c th, chi tiết thì cán
b công chc hi quan càng d thc hiện đem lại hiu qu cao. Hơn thế na,
vic xác lp các nhim v, công vic c th cho tng cán b thc hin công tác
qun lý rủi ro giúp cho lãnh đạo đội qun rủi ro, lãnh đạo cc thc hin tt
công tác kiểm tra, đánh giá cán b, công chc thc hin nhim v qun lý ri ro.
1.2.2.2. T chc thc hin qun rủi ro đối vi hàng hóa xut nhp khu ti
Cc Hi Quan
* Xây dng h thống các đơn vị chuyên trách qun lý ri ro
Để thc hin qun lý rủi ro đối vi hàng hóa xut, nhp khu ti Cc Hi
Quan, cn b máy qun vn hành thông sut, theo th bc hành chính,
trong đó người đứng đầu trong cơ cấu t chc là Tng cục trưởng Tng Cc Hi
Quan.
Giúp vic cho Tng cục trưởng Cc Hi Quan v các hoạt động nhp,
xut hàng hóa V giám sát qun ri ro v hi quan, v kim tra thu thuế
xut nhp khu, v pháp chế, v hp tác quc tế, thanh tra.
* Đoi ng,i đánhi giái tuâni thi thi tci hii quani cai doanhi nghip
Ngoàii vici đánhi giá,i côngi nhni doanhi nghipi ưui tiêni đưci thci hini theoi
Thôngi i si 72/2015/TT-BTCi ngàyi 12/05/2015i cai Bi Tàii chínhi vi vici ápi
dngi chếi đội ưui tiêni trongi thci hini thi tci hii quan,i kimi tra,i giámi sáti hii quani
đốii vii hàngi hóai xuti khu,i nhpi khui cai doanhi nghip,i căni ci yêui cui quni
i hii quan,i quni i thuế,i i quani hii quani ti chci đánhi giái tuâni thi đốii vii
15 hàng hóa nhập khẩu làm một trong những nhiệm vụ chủ yếu của cơ quan hải quan, là một mắt xích trong công tác quản lý nhà nước về Hải quan. Xây dựng nhiệm vụ quản lý rủi ro hải quan hàng hóa nhập khẩu cho từng đối tượng cán bộ, công chức hải quan trong từng bước của quy trình nghiệp vụ quản lý rủi ro là hết sức cần thiết và cần chỉ rõ chức năng, nhiệm vụ cũng như trách niệm của từng cán bộ, công chức. Xây dựng nhiệm vụ quản lý rủi ro càng cụ thể, chi tiết thì cán bộ công chức hải quan hàng hóa nhập khẩu càng cụ thể, chi tiết thì cán bộ công chức hải quan càng dễ thực hiện đem lại hiệu quả cao. Hơn thế nữa, việc xác lập các nhiệm vụ, công việc cụ thể cho từng cán bộ thực hiện công tác quản lý rủi ro giúp cho lãnh đạo đội quản lý rủi ro, lãnh đạo cục thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý rủi ro. 1.2.2.2. Tổ chức thực hiện quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải Quan * Xây dựng hệ thống các đơn vị chuyên trách quản lý rủi ro Để thực hiện quản lý rủi ro đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Cục Hải Quan, cần có bộ máy quản lý vận hành thông suốt, theo thứ bậc hành chính, trong đó người đứng đầu trong cơ cấu tổ chức là Tổng cục trưởng Tổng Cục Hải Quan. Giúp việc cho Tổng cục trưởng Cục Hải Quan về các hoạt động nhập, xuất hàng hóa là Vụ giám sát quản lý rủi ro về hải quan, vụ kiểm tra thu thuế xuất nhập khẩu, vụ pháp chế, vụ hợp tác quốc tế, thanh tra. * Đoi lường,i đánhi giái tuâni thủi thủi tụci hảii quani củai doanhi nghiệp Ngoàii việci đánhi giá,i côngi nhậni doanhi nghiệpi ưui tiêni đượci thựci hiệni theoi Thôngi tưi sối 72/2015/TT-BTCi ngàyi 12/05/2015i củai Bội Tàii chínhi vềi việci ápi dụngi chếi đội ưui tiêni trongi thựci hiệni thủi tụci hảii quan,i kiểmi tra,i giámi sáti hảii quani đốii vớii hàngi hóai xuấti khẩu,i nhậpi khẩui củai doanhi nghiệp,i căni cứi yêui cầui quảni lýi hảii quan,i quảni lýi thuế,i cơi quani hảii quani tổi chứci đánhi giái tuâni thủi đốii vớii
16
doanhi nghip,i ti chc,i i nhâni hoti độngi trongi cáci lĩnhi vci sni xut,i dchi v,i
vni ti,i kinhi doanhi xuti nhpi khu.
Vici thci hini đoi ng,i đánhi giái tuâni thi đưci thci hini trêni i si Bi
tiêui chí,i chi si đánhi giái tuâni thi i ngi dngi nni tngi hi thngi côngi nghi
thôngi tini quni i rii ro.i Kếti qui đoi ng,i đánhi giái nêui trêni đãi phâni loii thànhi
nhómi đốii ngi doanhi nghipi tuâni thi hoci khôngi tuâni thi hoci thuci nhómi
khôngi đápi ngi cáci chi si tiêui chíi đánhi giái tuâni thi cai i quani Hii quan.i Tiếpi
đó,i đi đảmi boi vici đánhi giái tuâni thi doanhi nghipi xuti nhpi khui đưci đầyi
đủi i chínhi xáci ,cáci đơni vi Hii quani cáci cpi thườngi xuyêni ti chci thci hini
côngi táci thui thp,i cpi nhti vàoi hi thngi thôngi tini hi i doanhi nghipi i thôngi
tini quni i doanhi nghipi tuâni th.
Đểi thci hini yêui cui quni i hii quan,i quni i thuế,i nii dungi đánhi giái
tuâni thi phápi luti cai ngưii khaii hii quani đưci i quani Hii quani thci hini baoi
gmi cáci đánhi giái vi điui kini saui đây:
Thi nhti là,i điui kini ápi dngi thii hni npi thuếi 275i ngàyi đốii vii hàngi
hóai nhpi khui i nguyêni liu,i vti i sni xuti hàngi xuti khu;
Thi haii là,i điui kini choi phépi boi lãnhi si tini thuếi phii np;
Thi bai là,i điui kini choi phépi đưai hàngi hóai nhpi khui vi boi qun;i
Ngoàii ra,i khôngi chi dngi i vici đánhi giái cáci điui kini nhưi nêui trên,i i quani
Hii quani còni thci hini cáci hoti độngi thui thp,i xi i thôngi tin,i phâni tíchi i
đánhi giái rii roi đốii vii ti chc,i i nhâni trongi hoti độngi giai công,i sni xuti hàngi
xuti khu;i trongi hoti độngi mini thuế,i gimi thuế,i hoàni thuế,i khôngi thui thuếi đốii
vii hàngi hóai xuti khu,i nhpi khui i cáci hoti độngi kháci căni ci tngi điui kini
i yêui cui quni i ci th.
*i Đoi ngi tuâni thi phápi luti trongi cáci lĩnhi vci hoti độngi XNK
Vici đoi ngi tuâni thi phápi luti vi hii quani đưci thci hini theoi kếi
hochi hàngi nămi i theoi cáci thangi đoi mci đội tuâni thi kháci nhau:i mci cao,i
16 doanhi nghiệp,i tổi chức,i cái nhâni hoạti độngi trongi cáci lĩnhi vựci sảni xuất,i dịchi vụ,i vậni tải,i kinhi doanhi xuấti nhậpi khẩu. Việci thựci hiệni đoi lường,i đánhi giái tuâni thủi đượci thựci hiệni trêni cơi sởi Bội tiêui chí,i chỉi sối đánhi giái tuâni thủi vài ứngi dụngi nềni tảngi hệi thốngi côngi nghệi thôngi tini quảni lýi rủii ro.i Kếti quải đoi lường,i đánhi giái nêui trêni đãi phâni loạii thànhi nhómi đốii tượngi doanhi nghiệpi tuâni thủi hoặci khôngi tuâni thủi hoặci thuộci nhómi khôngi đápi ứngi cáci chỉi sối tiêui chíi đánhi giái tuâni thủi củai cơi quani Hảii quan.i Tiếpi đó,i đểi đảmi bảoi việci đánhi giái tuâni thủi doanhi nghiệpi xuấti nhậpi khẩui đượci đầyi đủi vài chínhi xáci ,cáci đơni vịi Hảii quani cáci cấpi thườngi xuyêni tổi chứci thựci hiệni côngi táci thui thập,i cậpi nhậti vàoi hệi thốngi thôngi tini hồi sơi doanhi nghiệpi vài thôngi tini quảni lýi doanhi nghiệpi tuâni thủ. Đểi thựci hiệni yêui cầui quảni lýi hảii quan,i quảni lýi thuế,i nộii dungi đánhi giái tuâni thủi phápi luậti củai ngườii khaii hảii quani đượci cơi quani Hảii quani thựci hiệni baoi gồmi cáci đánhi giái vềi điềui kiệni saui đây: Thứi nhấti là,i điềui kiệni ápi dụngi thờii hạni nộpi thuếi 275i ngàyi đốii vớii hàngi hóai nhậpi khẩui lài nguyêni liệu,i vậti tưi sảni xuấti hàngi xuấti khẩu; Thứi haii là,i điềui kiệni choi phépi bảoi lãnhi sối tiềni thuếi phảii nộp; Thứi bai là,i điềui kiệni choi phépi đưai hàngi hóai nhậpi khẩui vềi bảoi quản;i Ngoàii ra,i khôngi chỉi dừngi ởi việci đánhi giái cáci điềui kiệni nhưi nêui trên,i cơi quani Hảii quani còni thựci hiệni cáci hoạti độngi thui thập,i xửi lýi thôngi tin,i phâni tíchi vài đánhi giái rủii roi đốii vớii tổi chức,i cái nhâni trongi hoạti độngi giai công,i sảni xuấti hàngi xuấti khẩu;i trongi hoạti độngi miễni thuế,i giảmi thuế,i hoàni thuế,i khôngi thui thuếi đốii vớii hàngi hóai xuấti khẩu,i nhậpi khẩui vài cáci hoạti độngi kháci căni cứi từngi điềui kiệni vài yêui cầui quảni lýi cụi thể. *i Đoi lườngi tuâni thủi phápi luậti trongi cáci lĩnhi vựci hoạti độngi XNK Việci đoi lườngi tuâni thủi phápi luậti vềi hảii quani đượci thựci hiệni theoi kếi hoạchi hàngi nămi vài theoi cáci thangi đoi mứci đội tuâni thủi kháci nhau:i mứci cao,i
17
trungi bìnhi hoci thp.i Tráchi nhimi đoi ngi tuâni thi đưci thci hini theoi phâni
cp.
Ci thi tii cpi Tngi cc,i căni ci vàoi mci tiêu,i yêui cui quni i hii quani
theoi tngi nămi đểi xâyi dngi i bani hànhi bi chi si i kếi hochi đoi ngi tuâni
th;i ti chci thci hini i điui phii vici thci hini theoi kếi hochi đưci phêi duyti
nhưi nêui trêni đảmi boi vici bi tríi i hiui qui cáci nguni lc,i bini phápi kimi tra,i
giámi sát,i kimi soáti hii quan,i kimi trai saui thôngi quani i cáci bini phápi nghipi
vi kháci trongi cáci lĩnhi vci xuti nhpi khu.
Đốii vii đơni vi Hii quani cáci cp,i cáci đơni vi nàyi i tráchi nhimi thci hini
cáci nhimi vi phâni côngi theoi kếi hochi đoi ngi tuâni thi i cáci nii dungi liêni
quani theoi ngi dni cai Tngi cci Hii quan.
Nii dungi đoi ngi tuâni thi baoi gmi cáci hoti độngi ci thi nhưi saui đây:
- Lai chni mui kimi tra,i tiếni hànhi phâni tích;
- Thui thpi thôngi tin,i di liui vi kếti qui kimi tra,i xi i đốii vii mu;
- Tngi hp,i phâni tích,i xáci địnhi i cáci thôngi si sau:
+i Ti li vii phmi trêni tngi si mu;
+i i cu,i ti li theoi loii rii roi vi tuâni thi phápi luti hii quan;
+i Cáci nhómi đốii ngi trngi đimi i cáci yếui ti kháci i liêni quani đến
vii phmi phápi luti vi hii quan;
- Đối chiếu kết qu nêu trên so vi ch s đo lường tuân th (đã được
xây dựng, ban hành) để xếp loi mức độ tuân th pháp lut v hải quan đối vi
lĩnh vực hoạt động xut nhp khu;
- Báo cáo kết qu đo lường tuân th, bao gm: mức độ tuân th pháp
luật được xếp loi, các ch s và cnh báo rủi ro đối vi từng lĩnh vc hoạt động
xut nhp khu.
* Qun lý danh mc hàng hóa ri ro
ới góc độ hàng hóa - đối tượng ca hoạt động thương mại quc tế
cũng là đối tượng thuc nhiu chính sách quản nhà nước theo từng lĩnh vực
17 trungi bìnhi hoặci thấp.i Tráchi nhiệmi đoi lườngi tuâni thủi đượci thựci hiệni theoi phâni cấp. Cụi thểi tạii cấpi Tổngi cục,i căni cứi vàoi mụci tiêu,i yêui cầui quảni lýi hảii quani theoi từngi nămi đểi xâyi dựngi vài bani hànhi bội chỉi sối vài kếi hoạchi đoi lườngi tuâni thủ;i tổi chứci thựci hiệni vài điềui phốii việci thựci hiệni theoi kếi hoạchi đượci phêi duyệti nhưi nêui trêni đảmi bảoi việci bối tríi cói hiệui quải cáci nguồni lực,i biệni phápi kiểmi tra,i giámi sát,i kiểmi soáti hảii quan,i kiểmi trai saui thôngi quani vài cáci biệni phápi nghiệpi vụi kháci trongi cáci lĩnhi vựci xuấti nhậpi khẩu. Đốii vớii đơni vịi Hảii quani cáci cấp,i cáci đơni vịi nàyi cói tráchi nhiệmi thựci hiệni cáci nhiệmi vụi phâni côngi theoi kếi hoạchi đoi lườngi tuâni thủi vài cáci nộii dungi liêni quani theoi hướngi dẫni củai Tổngi cụci Hảii quan. Nộii dungi đoi lườngi tuâni thủi baoi gồmi cáci hoạti độngi cụi thểi nhưi saui đây: - Lựai chọni mẫui kiểmi tra,i tiếni hànhi phâni tích; - Thui thậpi thôngi tin,i dữi liệui vềi kếti quải kiểmi tra,i xửi lýi đốii vớii mẫu; - Tổngi hợp,i phâni tích,i xáci địnhi rõi cáci thôngi sối sau: +i Tỷi lệi vii phạmi trêni tổngi sối mẫu; +i Cơi cấu,i tỷi lệi theoi loạii rủii roi vềi tuâni thủi phápi luậti hảii quan; +i Cáci nhómi đốii tượngi trọngi điểmi vài cáci yếui tối kháci cói liêni quani đến vii phạmi phápi luậti vềi hảii quan; - Đối chiếu kết quả nêu trên so với chỉ số đo lường tuân thủ (đã được xây dựng, ban hành) để xếp loại mức độ tuân thủ pháp luật về hải quan đối với lĩnh vực hoạt động xuất nhập khẩu; - Báo cáo kết quả đo lường tuân thủ, bao gồm: mức độ tuân thủ pháp luật được xếp loại, các chỉ số và cảnh báo rủi ro đối với từng lĩnh vực hoạt động xuất nhập khẩu. * Quản lý danh mục hàng hóa rủi ro Dưới góc độ hàng hóa - đối tượng của hoạt động thương mại quốc tế và cũng là đối tượng thuộc nhiều chính sách quản lý nhà nước theo từng lĩnh vực
18
đặc thù. Danh mc hàng hóa rủi ro được hiu danh sách các mt hàng ri ro
v buôn lu, trn thuế, gian lận thương mại và các vi phm pháp lut khác trong
lĩnh vc hi quan. Hoc ngn gọn hơn, Danh mục hàng hóa ri ro th đưc
hiu là danh sách các mt hàng ri ro vi phm pháp lut v hi quan.
Việc đặt ra danh sách các hàng hóa ri ro không ch giúp các đơn vị
Hi quan các cp th nhn din ri ro, tiến hành các bin pháp nghip v để
kim soát ri ro hin mà còng giúp các B, ngành tiếp cn qun ri ro trong
quản lý nhà nước v hi quan.
Tng cc Hi quan ban hành, qun lý, áp dng thng nht Danh mc hàng
hóa ri ro. Danh mc hàng hóa rủi ro được cp nht, qun lý trên h thng thông
tin qun rủi ro; thường xuyên được theo dõi đánh giá, sửa đổi, b sung phù
hp vi thc tế qun hoạt động xut nhp khẩu. Đơn vị Hi quan các cp s
dng danh mc hàng hóa ri ro làm nguồn thông tin để phân tích đánh giá rủi ro,
h tr quyết định áp dng các bin pháp nghip v hi quan. Không s dng
danh mc hàng hóa rủi ro làm căn cứ duy nhất để quyết định kim tra hi quan,
kiểm tra sau thông quan, thanh tra đối vi hoạt động xut nhp khu[7].
Như vậy, Danh mc hàng hóa ri ro thc hiện theo quy định ti Quyết
định s 464/QĐ-BTC ngày 29/6/2015 ca B trưởng B Tài chính và Danh
mc hàng hóa ri ro trong quản nhà nước v hi quan thc hin theo
Ch th s 18/CT-TTg ngày 14/7/2015 ca Th ng Chính ph đồng nht,
tuy nhiên ch khác mức độ công khai trong cung cp thông tin v các
trường hp ri ro thuc Danh mc nêu trên. C thể, để đảm bo thc hin các
bin pháp nghip v hi quan (chế độ nghip v mt) nên ngoài các thông tin
công khai, công b rng rãi ca Danh mc hàng hóa rủi ro, cơ quan Hải quan có
các hướng dn thc hin các bin pháp, k thut nghip v đặc thù ca ngành.
Hàng hóa được đánh giá rủi ro theo tiêu chí, c th như sau: tiêu chí v
tn sut, mức độ vi phạm liên quan đến hàng hóa xut khu, nhp khu; theo
18 đặc thù. Danh mục hàng hóa rủi ro được hiểu là danh sách các mặt hàng rủi ro về buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại và các vi phạm pháp luật khác trong lĩnh vực hải quan. Hoặc ngắn gọn hơn, Danh mục hàng hóa rủi ro có thể được hiểu là danh sách các mặt hàng rủi ro vi phạm pháp luật về hải quan. Việc đặt ra danh sách các hàng hóa có rủi ro không chỉ giúp các đơn vị Hải quan các cấp có thể nhận diện rủi ro, tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để kiểm soát rủi ro hiện mà còng giúp các Bộ, ngành tiếp cận quản lý rủi ro trong quản lý nhà nước về hải quan. Tổng cục Hải quan ban hành, quản lý, áp dụng thống nhất Danh mục hàng hóa rủi ro. Danh mục hàng hóa rủi ro được cập nhật, quản lý trên hệ thống thông tin quản lý rủi ro; thường xuyên được theo dõi đánh giá, sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tế quản lý hoạt động xuất nhập khẩu. Đơn vị Hải quan các cấp sử dụng danh mục hàng hóa rủi ro làm nguồn thông tin để phân tích đánh giá rủi ro, hỗ trợ quyết định áp dụng các biện pháp nghiệp vụ hải quan. Không sử dụng danh mục hàng hóa rủi ro làm căn cứ duy nhất để quyết định kiểm tra hải quan, kiểm tra sau thông quan, thanh tra đối với hoạt động xuất nhập khẩu[7]. Như vậy, Danh mục hàng hóa rủi ro thực hiện theo quy định tại Quyết định số 464/QĐ-BTC ngày 29/6/2015 của Bộ trưởng Bộ Tài chính và Danh mục hàng hóa rủi ro trong quản lý nhà nước về hải quan thực hiện theo Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 14/7/2015 của Thủ tướng Chính phủ là đồng nhất, tuy nhiên chỉ có khác ở mức độ công khai trong cung cấp thông tin về các trường hợp rủi ro thuộc Danh mục nêu trên. Cụ thể, để đảm bảo thực hiện các biện pháp nghiệp vụ hải quan (chế độ nghiệp vụ mật) nên ngoài các thông tin công khai, công bố rộng rãi của Danh mục hàng hóa rủi ro, cơ quan Hải quan có các hướng dẫn thực hiện các biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụ đặc thù của ngành. Hàng hóa được đánh giá rủi ro theo tiêu chí, cụ thể như sau: tiêu chí về tần suất, mức độ vi phạm liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; theo
19
thông tin, cnh báo ri ro v xu hướng buôn lu, trn thuế, gian lận thương mại
liên quan đến hàng hóa xut khu, nhp khu trong tng thi k; theo yêu cu,
ch đạo tăng cường qun lý ca Chính ph, B Tài chính và các B, ngành liên
quan đến hàng hóa xut khu, nhp khu; theo thông tin, cnh báo ca các t
chc quc tế, Hải quan các nước v buôn lu, trn thuế, gian lận thương mại liên
quan đến hàng hóa xut khu, nhp khu trong tng thi k; theo kết qu phân
tích rủi ro đối vi hàng hóa thuộc đối tượng chính sách qun chuyên ngành,
chính sách thuế và chế độ qun lý hi quan, qun lý thuế trong tng thi k.
Vic thc hiện các quy định tại 02 văn bản nêu trên vẫn đảm bo tính
thng nht trong nhn din rủi ro dưới góc độ hàng hóa ch khác nhau
quan ban hành văn bản là B Tài chính và Tng cc Hi quan. C th, Tng cc
Hi quan ban hành 02 Danh mc hàng hóa ri ro v tr giá; v phân loi hàng
hóa do nội dung và thông tin các trường hp rủi ro mang tính đặc thù ca ngành
Hải quan. Đối vi 07 Danh mc hàng hóa ri ro v: chính sách qun lý chuyên
ngành; v xut x; v môi trường; v hàng gi, bo v quyn s hu trí tu; v
ma túy, tin cht; v khí, chất phóng x; v buôn lu, vn chuyn trái phép
qua biên gii, Tng cc Hi quan ch trì, phi hp vi các B, ngành xây dng
và tham mưu Bộ Tài chính ban hành theo ni dung Ch th 18/CT-TTg ca Th
ng Chính ph.
Danh mc hàng hoá rủi ro được qun lý theo hai (02) hình thức: văn bản
giấy và cơ sở d liu trên h thng thông tin qun lý ri ro.
Với văn bản giấy, đó là Danh mục hàng hóa ri ro và các phân nhóm Danh
mục được ban hành, sửa đổi, b sung kèm theo Quyết định ca B trưởng B Tài
chính; cng thêm 02 Danh mục được ban hành theo Quyết định ca Tng cc
trưởng Tng cc Hi quan - theo quy định ti Quyết định s 464/QĐ-BTC.
Danh mc hàng hóa rủi ro được s dng làm ngun thông tin rủi ro để
xây dng, kiến ngh chế độ, chính sách quản đối vi hàng hóa xut khu,
19 thông tin, cảnh báo rủi ro về xu hướng buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong từng thời kỳ; theo yêu cầu, chỉ đạo tăng cường quản lý của Chính phủ, Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; theo thông tin, cảnh báo của các tổ chức quốc tế, Hải quan các nước về buôn lậu, trốn thuế, gian lận thương mại liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong từng thời kỳ; theo kết quả phân tích rủi ro đối với hàng hóa thuộc đối tượng chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế và chế độ quản lý hải quan, quản lý thuế trong từng thời kỳ. Việc thực hiện các quy định tại 02 văn bản nêu trên vẫn đảm bảo tính thống nhất trong nhận diện rủi ro dưới góc độ hàng hóa và chỉ khác nhau ở cơ quan ban hành văn bản là Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan. Cụ thể, Tổng cục Hải quan ban hành 02 Danh mục hàng hóa rủi ro về trị giá; về phân loại hàng hóa do nội dung và thông tin các trường hợp rủi ro mang tính đặc thù của ngành Hải quan. Đối với 07 Danh mục hàng hóa rủi ro về: chính sách quản lý chuyên ngành; về xuất xứ; về môi trường; về hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; về ma túy, tiền chất; về vũ khí, chất phóng xạ; về buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, Tổng cục Hải quan chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng và tham mưu Bộ Tài chính ban hành theo nội dung Chỉ thị 18/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Danh mục hàng hoá rủi ro được quản lý theo hai (02) hình thức: văn bản giấy và cơ sở dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý rủi ro. Với văn bản giấy, đó là Danh mục hàng hóa rủi ro và các phân nhóm Danh mục được ban hành, sửa đổi, bổ sung kèm theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính; cộng thêm 02 Danh mục được ban hành theo Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan - theo quy định tại Quyết định số 464/QĐ-BTC. Danh mục hàng hóa rủi ro được sử dụng làm nguồn thông tin rủi ro để xây dựng, kiến nghị chế độ, chính sách quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu,
20
nhp khu; xem xét, quyết định áp dng các bin pháp qun lý hi quan;
Không đưc s dng Danh mc hàng hóa ri ro làm căn cứ duy nhất để
quyết định thc hin các biện pháp như nêu trên.
Các cơ quan thuộc các B, ngành s dng Danh mc hàng hóa ri ro làm
sở xây dng, ban hành chính sách quản chuyên ngành đối vi hàng hóa
xut khu, nhp khu.
1.2.2.3. Kim tra, giám sát qun lý ri ro trong hoạt động nghip v hi quan.
* Qun lý ri ro trong hoạt động nghip v hi quan
Để rà soát, phát hiện đối tượng có du hiu vi phm, du hiu ri ro trong
hoạt động xut nhp khẩu, quan Hải quan s dng các k thut phân tích,
đánh giá rủi ro vi các ni dung c th như sau:
- Xác định phạm vi, lĩnh vực cn thc hiện phân tích và đánh giá rủi ro;
- Xác định nhu cu v thông tin;
- Thc hiện phân tích thông tin, xác định các du hiu rủi ro trên sở
thông tin thu thp v hoạt động xut nhp khu các thông tin khác liên
quan;
- Xác định đối tượng ri ro/ có du hiu ri ro tn sut, mức độ (hu
quả) liên quan trên cơ sở kết qu tng hp, sàng lọc, đối chiếu, xác minh thông
tin v các du hiu ri ro;
- So sánh, đối chiếu kết qu nêu trên với các văn bản quy định, hướng dn
liên quan, vi B tiêu chí đánh giá rủi ro và mc tiêu kiểm soát đối vi hàng hóa,
tuyến, địa bàn, lĩnh vc ri ro cao để đưa ra biện pháp kim soát ri ro phù hp.
* Phân tích sau bt gi
Nhm th đánh giá hiu lc, hiu qu vic thc hin kim soát ri ro
theo các chương trình, kế hoạch đã đặt ra giúp làm nguyên nhân, phương
thc th đon các yếu t khác liên quan để t đó hỗ tr đưa ra cảnh báo ri
ro, cũng như điều chnh và định hướng vic áp dng các bin pháp kim soát ri
20 nhập khẩu; xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp quản lý hải quan; Không được sử dụng Danh mục hàng hóa rủi ro làm căn cứ duy nhất để quyết định thực hiện các biện pháp như nêu trên. Các cơ quan thuộc các Bộ, ngành sử dụng Danh mục hàng hóa rủi ro làm cơ sở xây dựng, ban hành chính sách quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. 1.2.2.3. Kiểm tra, giám sát quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan. * Quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan Để rà soát, phát hiện đối tượng có dấu hiệu vi phạm, dấu hiệu rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu, cơ quan Hải quan sử dụng các kỹ thuật phân tích, đánh giá rủi ro với các nội dung cụ thể như sau: - Xác định phạm vi, lĩnh vực cần thực hiện phân tích và đánh giá rủi ro; - Xác định nhu cầu về thông tin; - Thực hiện phân tích thông tin, xác định các dấu hiệu rủi ro trên cơ sở thông tin thu thập về hoạt động xuất nhập khẩu và các thông tin khác có liên quan; - Xác định đối tượng rủi ro/ có dấu hiệu rủi ro và tần suất, mức độ (hậu quả) liên quan trên cơ sở kết quả tổng hợp, sàng lọc, đối chiếu, xác minh thông tin về các dấu hiệu rủi ro; - So sánh, đối chiếu kết quả nêu trên với các văn bản quy định, hướng dẫn có liên quan, với Bộ tiêu chí đánh giá rủi ro và mục tiêu kiểm soát đối với hàng hóa, tuyến, địa bàn, lĩnh vực rủi ro cao để đưa ra biện pháp kiểm soát rủi ro phù hợp. * Phân tích sau bắt giữ Nhằm có thể đánh giá hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện kiểm soát rủi ro theo các chương trình, kế hoạch đã đặt ra và giúp làm rõ nguyên nhân, phương thức thủ đoạn và các yếu tố khác liên quan để từ đó hỗ trợ đưa ra cảnh báo rủi ro, cũng như điều chỉnh và định hướng việc áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi