Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: Một số giải pháp nâng cao lợi thế cạnh tranh của VNPT mảng viễn thông đến 2010
3,198
862
124
61
phaåm, thöông hieäu doanh nghieäp chöa « huùt » ñöôïc khaùch haøng hieän taïi
vaø tieàm
naêng. Beân caïnh ñoù VNPT chöa coù chieán löôïc truyeàn thoâng roõ raøng,
thoâng tin
chöa höôùng tôùi caùc phaân ñoaïn thò tröôøng moät caùch coù hieäu quaû.
Keát quaû ñieàu tra xaõ hoäi hoïc cho thaáy:
Bình quaân coù 8%-25% khaùch haøng (tuøy theo loaïi dòch vuï) chöa haøi loøng
veà chaát löôïng dòch vuï hoaëc chaát löôïng phuïc vuï cuûa VNPT …;
Chæ coù 58,4% khaùch haøng bieát logo VNPT;
Khaûo saùt caùc caùch ñoïc teân thöông hieäu cuûa Taäp Ñoaøn Böu Chính Vieãn
Thoâng :VI EN PI TI : 33,96% ; VEÂ EN PEÂ TEÂ : 27,3% ; KHOÂNG BIEÁT : 17,5% ;
VÔØ NÔØ PÔØ TÔØ : 13,9% ; KHAÙC : 3,4% ; VEÂ NÔØ PEÂ TEÂ : 3% ; VÔØ NÔØ PEÂ TEÂ
:
1% ;
Khaûo saùt veà teân chính thöùc cuûa thöông hieäu VNPT : khoâng bieát : 53,3% ;
Vieät Nam phaùt trieån : 8,7% ; Vieät Nam : 7,2% ; Böu Chính Vieãn Thoâng Vieät
Nam : 3,6% ; Vinaphone : 3,5% ; Vieãn thoâng (VN) : 3,5% ; Böu chính (VN) :
3,1% ; Böu chính vieãn thoâng : 2,3% ; Viet Nam Post Tel : 1,1 ; Goïi sai :
Vieät
Nam phaùt tín, Vieät Nam phöông tieän : 4,3% ; khaùc nhöng gaàn gioáng : 5,8% ;
Khaûo saùt veà chöùc naêng nhieäm vuï cuûa VNPT : cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc :
58,7% ; ñôn vò kinh doanh : 25,2% ; khoâng bieát töø choái : 13 % ; Böu ñieän :
0,1% ;
dòch vuï ñieän thoaïi : 0,3% ; coâng ty lieân doanh : 0,4% ; toå chöùc xaõ hoäi
ngheà
nghieäp ; 2,8%
12
.
Ngoaøi vieäc nhaän daïng thöông hieäu, thì chaát löôïng dòch vuï cuõng aûnh
höôûng raát lôùn ñeán thöông hieäu VNPT nhö: phong caùch phuïc vuï chöa chuyeân
nghieäp, thôøi gian khaéc phuïc söï coá chaäm, quy trình vaø thuû tuïc vôùi
khaùch haøng coøn
phöùc taïp, thôøi gian ñaùp öùng nhu caàu cuûa khaùch haøng khoâng nhanh.
Vieäc quaûng baù hình aûnh thöông hieäu VNPT coøn gaëp nhieàu baát caäp, hình
aûnh chöa ñöôïc thoáng nhaát ñoàng boävaø thieáu chuyeân nghieäp, chöa coù moät
keá
hoïach toång theå vaø daøi haïn cho caùc hoïat ñoäng truyeàn thoâng quaûng baù
thöông hieäu.
Vieäc trieån khai coâng taùc thoâng tin truyeàn thoâng coøn theo tính chaát söï
vuï, caùc
chöông trình quaûng baù coøn daøn traûi, chöa phong phuù vaø haáp daãn. Cô cheá
taøi chính
boù heïp cuõng gaây khoù khaên cho caùc hoïat ñoäng ñònh höôùng thoâng tin,
quaûng baù
thöông hieäu, ñaëc bieät laø caùc hoïat ñoäng taøi trôï, coâng taùc xaõ hoäi vì
coäng ñoàng.
Vì vaäy maø hieän nay xaây döïng VNPT moät caùch chuyeân nghieäp, aán töôïng,
nhöng vaãn mang tính thoáng nhaát laø ñieàu quan troïng vaø caáp thieát cuûa
VNPT hieän
nay.
Theâm vaøo ñoù vieäc khuyeách tröông thöông hòeâu cuûa caùc doanh nghieäp
khaùc cuøng kinh doanh trong lónh vöïc böu chính vieãn thoâng vaø coâng ngheä
thoâng
12
Nguoàn Tin Nhanh cuûa Taäp Ñoaøn Böu Chính Vieãn Thoâng Vieät Nam, soá 30 naêm
2006.
62
tin, ñaõ thuùc ñaåy VNPT ñònh vò thöông hieäu vaø xaây döïng chieán löôïc phaùt
trieån
thöông hieäu cho VNPT giai ñoaïn 2006-2010. Cuøng vôùi caâu khaåu hieäu « VNPT
cuoäc soáng ñích thöïc », boä caåm nang thöông hieäu VNPT bao goàm 21 haïng muïc
caên baûn, nhaèm muïc ñích noäi boä VNPT taän duïng heát moïi phöông tieän, moïi
taøi saûn
vaät chaát naøo coù theå ñeå quaûng caùo vaø khuyeách tröông thöông hieäu theo
moät chuaån
deã nhaän dieän hình aûnh VNPT, ñoàng thôøi tieát kieäm chi phí cho moãi ñôn vò
töï thieát
keá töøng haïng muïc. Veà chieán löôïc quaûng baù thöông hieäu VNPT khoâng
nhöõng coù
chieán löôïc trong noäi ñòa, maø vöôn ra caû thò tröôøng quoác teá ñeå coù ñieàu
kieän cô sôû
kinh doanh khi Vieät Nam tham gia toå chöùc thöông maïi quoác teá theá giôiù WTO
thaùng 11/2006. Ngaøy 18/5/2005 VNPT chính thöùc nhaän baøn giao giaáy chöùng
nhaän nhaõn hieäu « VNPT vaø hình » cuûa Hôïp Chuûng Quoác Hoa Kyø. Theo ñoù,
VNPT seõ coù quyeàn baûo hoä ñoái vôùi caùc thieát bò vaø dòch vuï böu chính
vieãn thoâng
taïi Hoa Kyø. Tröôùc ñoù ngaøy 23/12/2002 Cuïc Sôû Höõu Coâng nghieäp thuoäc Boä
Khoa
Hoïc Coâng Ngheä Vieät Nam cuõng ñaõ caáp giaáy chöùng nhaän ñaêng kyù nhaõn
hieäu
haøng hoaù soá 44590 cho toång Coâng Ty Böu Chính Vieãn Thoâng Vieät Nam.
Chieán löôïc khuyeách tröông thöông hieäu cuûa VNPT raát ñöôïc chuù troïng, baøi
baûn vaø ñuùng luaät phaùp laø moät vieäc laøm töông xöùng vôùi taàm côõ cuûa
moät taäp ñoaøn
kinh teá nhaø nöôùc ñaàu tieân cuûa Vieät Nam, tuy nhieân ñieàu maø VNPT phaûi
noã löïc
nhieàu hôn nöõa trong vieäc naâng cao uy tín, chaát löôïng haøng hoaù, chaêm
soùc khaùch
haøng ñuùng vôùi chi phí maø hoï boû ra ñeå xaây döïng hình aûnh vaø thöông
hieäu cuûa
mình.
63
Hình 2-14 Logo cuûa Taäp Ñoaøn VNPT
Veà maïng löôùi:
Maïng vieãn thoâng vaø Internet ñaõ phaùt trieån nhanh caû veà quy moâ vaø khaû
naêng cung caáp dòch vuï, goùp phaàn naâng cao daân trí vaø thuùc ñaåy quaù
trình CNH-
HÑH noâng nghieäp vaø noâng thoân do ñöa Internet tôùi vuøng saâu vuøng xa vaø
noâng
thoân. Maïng löôùi ñieän thoaïi coá ñònh coù maët 64/64 tænh thaønh, thoâng tin
di ñoäng
phuû soùng khaép 64 tænh thaønh trong caû nöôùc vaø ñang coù keá hoaïch môû
roäng vuøng
phuû soùng caû caùc vuøng saâu vuøng xa, haûi ñaûo bieân giôùi xa soâi. Töøng
böôùc chuyeån
ñoåi coâng ngheä theo maïng theá heä môùi NGN, ñoàng thôøi ñaõ vaø ñang phuïc
vuï coù
hieäu quaû söï ñieàu haønh chæ ñaïo cuûa Ñaûng, Nhaø nöôùc, ñaûm baûo an ninh
quoác ninh
quoác phoøng, phoøng choáng luït baõo, giaûm nheï thieân tai ñaùp öùng nhu caàu
ngaøy caøng
taêng cuûa ngöôøi söû duïng dòch vuï, phuïc vuï caùc söï kieän chính trò, theå
thao vaên hoùa
cuûa ñaát nöôùc. Cuï theå trong thaùng 11/2006, VNPT ñaõ ñöôïc chính phuû giao
nhieäm
vuï phuïc vuï thoâng tin cho hoäi nghò APEC laàn thöù 14 taïi Haø Noäi, vaø keát
quaû hoaøn
haûo khoâng deå xaûy ra moät söï coá thoâng tin naøo ñaõ chöùng minh trình ñoä
khoa hoïc
coâng ngheä cuûa VNPT ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa thôøi ñaïi môùi. Nhieàu
haõng thoâng
taán baùo chí ñaùnh giaù ñaây laø cuoäc trình dieãn coâng ngheä thoâng tin coù
quy moâ lôùn
nhaát Vieät Nam töø tröôùc ñeán nay.
Caùc dòch vuï baêng roäng, Internet toác ñoä cao, di ñoäng, caùc dòch vuï treân
neàn
maïng NGN… ñaõ taïo neân böôùc ñoät phaù thò tröôøng, taïo theâm nhieàu tieän
ích veà
truyeàn thoâng cho xaõ hoäi, nhieàu dòch vuï vieãn thoâng môùi ra ñôøi ñaõ ñaùp
öùng kòp thôøi
nhu caàu söû duïng cuûa khaùch haøng nhö: ñieän thoaïi internet, hoäi nghò
truyeàn hình,
truyeàn soá lieäu toác ñoä cao…
Moät ñieåm noäi baät cuûa maïng löôùi vieãn thoâng cuûa VNPT coù khaû naêng ñaàu
tö
vaø phaùt trieån nhöõng coâng ngheä môùi, cao cuûa theá giôùi, xöùng ñaùng laø
taäp ñoaøn kinh
teá veà vieãn thoâng ñaàu ñaøn cuûa ñaát nöôùc. Nhöng maët khaùc do lòch söû
phaùt trieån laâu
ñôøi, nhaát laø maïng coá ñònh phaùt trieån theo daïng tieáp noái, khoâng ñoàng
boä coù nhieàu
chuûng loaïi do nhaäp thieát bò töø möôøi nöôùc khaùc nhau ñeå saûn xuaát, ngay
ñeán caû caáp
toång ñaøi cuõng khaùc nhau, phöùc taïp nhaát laø vaán ñeà keát noái töï ñoäng
heä thoáng toång
ñaøi töï ñoäng, heä thoáng toång ñaøi ñöôøng daøi trong nöôùc töø caáp huyeän,
ñeán caáp tænh
roài toaøn quoác vaø ra quoác teá. Ñaây cuõng chính laø ñieåm yeáu laøm giaûm
lôïi theá caïnh
tranh. Vì coâng ngheä cuõ xaûy ra söï coá nhieàu, möùc ñoä caûnh baùo töï ñoäng
taïi ñaøi cuûa
coâng ngheä cuõ chöa cao, daãn ñeán khaéc phuïc söï coá chaäm, gaây phieàn haø
cho thueâ
bao.
Veà tình hình kinh doanh
Hieän nay veà chính saùch kinh doanh VNPT coøn bò haïn cheá ôû choã, caùc
doanh nghieäp môùi ñöôïc töï quyeát ñònh phöông thöùc tính cöôùc sao cho phuø
hôïp vaø
coù tính caïnh tranh nhaát, thì VNPT luoân phaûi chòu moät khung cöôùc nhaát
ñònh, quy
64
ñònh bôûi quyeát ñònh 217/2003/QÑ-TTg cuûa thuû töôùng chính phuûû (quaûn lyù
cöôùc
böu chính – vieãn thoâng cuûa caùc doanh nghieäp chieám thò phaàn khoâng cheá).
Theo
ñoù baát cöù söï thay ñoåi phöông thöùc tính cöôùc naøo cuûa VNPT cuõng phaûi
buoäc thöïc
hieän theo moät loä trình giaûm cöôùc ñaõ ñöôïc quy ñònh chöù khoâng theå töï
quyeát ñònh.
Ñieàu naøy khieán cho doanh nghieäp khoù xoay sôû trong hoaït ñoäng saûn xuaát
kinh
doanh, trong khi caùc doanh nghieäp tö nhaân vaø nöôùc ngoaøi ñöôïc linh hoaït
trong
quyeát ñònh veà giaù, ñaàu tö, quaûng caùo, khuyeán maõi.
Veà thò phaàn
Nhö ñaõ phaân tích chung ôû phaàn 2.2.1.3 treân, taát caû caùc dòch vuï vieãn
thoâng
VNPT ñeàu chieám öu theá veà thò phaàn.
Ñeán thôøi ñieåm thaùng 07/2006 VNPT coù 15 trieäu thueâ bao, trong ñoù 9 trieäu
thueâ bao laø di ñoäng
13
. Theo soá lieäu ôû treân vaø khoaûng cuoái naêm 2006, thò phaàn veà
coá ñònh cuûa VNPT laø 95%, thò phaàn veà di ñoäng cuûa VNPT laø 85%, thì phaàn
veà
Internet cuûa VNPT laø 42,8% vaø thò phaàn VoIP cuûa VNPT laø 36,72%. Tuy nhieân
thò phaàn cuûa VNPT treân laø khoâng beàn vöõng, seõ coù raát nhieàu bieán ñoäng
vaø caùc
cuoäc phaân chia laïi thò tröôøng vieãn thoâng töø nay cho ñeán 2010 giöõa VNPT
vaø caùc
doanh nghieäp vieãn thoâng khaùc, vì caùc lyù do sau:
• Höôùng phaùt trieån cuûa chính phuû laø caùc doanh nghieäp vieãn thoâng môùi
phaûi
ñöôïc thuùc ñaåy taêng tröôûng ñeå chieám thò phaàn 40-50%. Do ñoù seõ coù chính
saùch
ñeå kieåm soaùt doanh nghieäp cuõ taêng thò phaàn ñeán möùc ñoäc quyeàn.
• Caùc doanh nghieäp môùi tham gia thò tröôøng, seõ coù nhieàu chieâu thöùc môùi
linh
hoaït vaø saùng taïo ñeå thu huùt khaùch haøng, trong khi cô cheá laøm cho VNPT
phaûn
öùng chaäm vôùi cô hoäi trong caïnh tranh kinh doanh.
• Cô caáu toå chöùc seõ bieán ñoäng nhieàu, ít nhieàu aûnh höôûng ñeán kinh
doanh saûn
xuaát, nhaát laø tö töôûng cuûa caùn boä coâng nhaân vieân, ngöôøi tham gia
tröïc tieáp
saûn xuaát kinh doanh.
Moät soá vaán ñeà khaùc:
VNPT vaø caùc doanh nghieäp vieãn thoâng khaùc ñang laø naïn nhaân cuûa caùc
naïn troäm cöôùc, ñeán nay VNPT ñaõ phaùt hieän hôn 50 vuï troäm cöôùc, khoâng
nhöõng
thieät haïi haøng chuïc trieäu USD maø coøn aûnh höôûng ñeán uy tín cuûa doanh
nghieäp
khoâng quaûn lyù ñöôïc maïng löôùi. Nhöng hieän nay vaán ñeà ngaên troäm cöôùc
laø moät
ñieàu khoâng ñôn giaûn, vì caùc ñoái töôïng troäm cöôùc thöôøng söû duïng fax,
email ñeå
chuyeån maõ soá theû naïp tieàn ra nöôùc ngoaøi, söû duïng caùc sim traû tröôùc
khoù xaùc ñònh
danh tính cuûa thueâ bao, vì vaäy maø cuõng khoâng xaùc ñònh ñöôïc ñòa ñieåm
troäm cöôùc
vieån thoâng ôû nöôùc ngoaøi, neân cô quan coâng an cuõng khoâng coù taøi lieäu
chöùng cöù
ñeå ñeà nghò nöôùc baïn hoã trôï, gaây neân haäu quaû caùc vuï aùn troäm cöôùc
vieãn thoâng chæ
13
Nguoàn tin nhanh cuûa VNPT soá 28 naêm 2006 (29).
65
giaûi quyeát ñöôïc phaàn ngoïn maø khoâng caét ñöôïc phaàn goác. Do vaäy maø
hieän nay
troäm cöôùc vieãn thoâng vaãn hoaønh haønh.
2.2.3.2 Ñieàu kieän veà nhu caàu
Nhöõng naêm vöøa qua thò tröôøng vieãn thoâng Vieät Nam ñaït toác ñoä taêng
tröôûng raát cao, tuy vaäy Vieät Nam vaãn laø moät trong nhöõng quoác gia coù
maät ñoä
ñieän thoaïi thaáp nhaát khu vöïc Chaâu AÙ Thaùi Bình Döông. Do ñoù Vieät Nam
coù theå
coi nhö laø moät thò tröôøng ñaày tieàm naêng veà vieãn thoâng ñeå cho caùc
doanh nghieäp
trong nöôùc vaø caùc doanh nghieäp nöôùc ngoaøi tìm kieám cô hoäi laøm aên.
Baûng 2-6 Chæ soá veà vieãn thoâng cuûa caùc nöôùc Asian
[Nguoàn VNCI- Vietnam Competitiveness Initiative – trong Tình hình caïnh
tranh ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam thaùng 06/2005]
2.2.3.3 Tính chaát cuûa thò tröôøng ngaønh
Thò tröôøng ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam hieän nay coù nhöõng ñaëc thuø nhaát
ñònh, vieäc chuyeån ñoåi töø cô cheá ñoäc quyeàn nhaø nöôùc sang cô cheá caïnh
tranh laøm
cho thò tröôøng ngaøy caøng soâi ñoäng. Vieäc xaâm nhaäp thò tröôøng môùi cuûa
moät loaït
coâng ty, coäng vôùi chính saùch chung cuûa nhaø nöôùc ñaõ taïo cho ngöôøi tieâu
duøng coù
nhieàu cô hoäi söû duïng dòch vuï vieãn thoâng nhieàu hôn. Tuy nhieân Toång
Coâng ty Böu
584.7524.4 12.4111.992
,
296-- Asia
1,144.3733.03 21.4011.604,150-- ASEAN
184.6229.26 18.4110.85720
(
2006
)
82 Vnam-2006
775.61
36.54
26.04
10.51
1,874
61.89
Thailand
5,396
.
00
12
5
.
85
7
9
.
56
4
6
.2
9
2
0,
7
5
24.1
6
S
in
gapo
r
e
437.60
23.53
10.36
4.17
913
79.48
The
2.07
0.64
0.03
0.61
148
48.98
Myanmar
3,196.00
59.60
41.30
18.30
3,684
24.53
Malaysia
27.11
5.21
3.64
1.57
324
5.53
Lao PDR
377.16
9.17
5.52
3.65
1,002
212.11
Indonesia
21.76
2.82
2.54
0.28
254
13.79
Cambodia
1,023.0072.75 46.825.9512,4470.358
Brunei
Darussalam
Tyû leä sd
internet/1000
Maät ñoä
ÑT
Maät ñoä di
ño
ä
n
g
Maät ñoä coá
ñ
ò
nh
GDP BQ
(US
D-2
00
1
)
Daân soá
(tr
-
2002)
Nöô
ù
c
66
Chính Vieãn Thoâng Vieät Nam vaãn giöõ thò phaàn öu theá, chöa giaûm ñöôïc ñeán
tyû leä
ñeå thöïc söï moâi tröôøng caïnh tranh cho taát caû caùc doanh nghieäp ñöôïc
bình ñaúng.
Caùc doanh nghieäp tham gia thò tröôøng vieãn thoâng laø caùc doanh nghieäp
trong
nöôùc, coøn caùc doanh nghieäp nöôùc ngoaøi ñang trong thôøi gian nghieân cöùu
thaêm doø
thò tröôøng vaø tham gia chuû yeáu döôùi hình thöùc lieân doanh hôïp taùc vôùi
caùc ñôn vò
ñöôïc caáp pheùp trong nöôùc. Hình thöùc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp
vieãn
thoâng hieän chöa moät doanh nghieäp naøo ñöa ra ñöôïc chieán löôïc laâu daøi
vaø khaùc
bieät. Lieân tieáp trong naêm 2005 vaø naêm 2006 caùc doanh nghieäp ñua nhau
caïnh
tranh veà giaù cöôùc vaø khuyeán maõi, khieán cho tình traïng thueâ bao aûo
phaùt trieån cao
laõng phí veà taøi nguyeân soá, vaø chaát löôïng maïng bò giaûm suùt nhö ngheõn
maïch, söï
coá, rôùt soùng.., ngay caû VNPT laø doanh nghieäp lôùn vaø laâu ñôøi cuõng
khoâng thoaùt
khoûi tình traïng bò khaùch phaøn naøn vaø khieáu naïi veà chaát löôïng vieãn
thoâng. Xu
höôùng caïnh tranh trong ngaønh vieãn thoâng hieän nay laø coâng ngheä môùi vaø
chaát
löôïng phuïc vuï, thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñeå phaùt huy ñöôïc söùc
maïnh chaát
löôïng quaûn lyù vaø caùc dòch vuï gia taêng treân neàn taûng maïng cuûa doanh
nghieäp.
Caïnh tranh ñang gia taêng, nhöng vaãn chæ phaùt trieån taïi moät soá khu vöïc
vaø
moät soá dòch vuï:
Dòch vuï Ñaëc ñieåm VNPT Viette
l
SPT ETC HT Vish
ipel
Haïn cheá:
-VNPT chieám ña soá thò phaàn
Noäi haït
-Chuû yeáu caïnh tranh taïi caùc thaønh phoá
lôùn
X X X X X
Haïn cheá
-VNPT chieám ña soá thò phaàn
Ñöôøng daøi
trong nöôùc
-Chuû yeáu caïnh tranh taïi caùc thaønh phoá
lôùn
X X X X X
Haïn cheá
-VNPT chieám ña soá thò phaàn
-Chuû yeáu caïnh tranh taïi caùc thaønh phoá
lôùn
Ñöôøng daøi
quoác teá
-Chuû yeáu caïnh tranh qua VoIP
X X X X X X
Caïnh tranh Di ñoäng
-Lieân doanh ñaàu tö vôùi nöôùc ngoaøi
X X X X X
Haïn cheá
-VNPT chieám ña soá thò phaàn
Cho thueâ
Keânh rieâng
-Chuû yeáu caïnh tranh taïi caùc thaønh phoá
lôùn
X X X
Caïnh tranh Internet
-Haïn cheá veà baêng thoâng
X X X X
67
Baûng 2-7 Ñaëc ñieåm toång quaùt cuûa caùc loaïi hình dòch vuï vieãn thoâng
treân
thò tröôøng hieän nay
VNPT laø moät Taäp ñoaøn kinh teá lôùn cuûa nhaø nöôùc, nhöng trong giai ñoaïn
ñaàu tieân thöû nghieäm moâ hình môùi, ñoàng thôøi coøn quaù nhieàu toàn taïi
cuûa cô cheá cuõ
ñeå laïi , neân maëc duø VNPT coù nhieàu tieàn ñeà ñeå phaùt trieån, nhöng beân
caïnh ñoù
vaãn coøn phaûi giaûi quyeát caùc maët toàn taïi: giao töï chuû cho caùc ñôn vò
cô sôû, thaønh
laäp quan heä giöõa coâng ty meï vaø coâng ty con treân quan heä sôû höõu voán,
cheá ñoä
chính saùch cho lao ñoäng doâi dö trong quaù trình cô caáu laïi toå chöùc, cheá
ñoä ñaõi ngoä
thu huùt nhaân taøi. Maët khaùc trong tình hình caïnh tranh ngaønh nhö treân thì
hieän nay
öu theá caïnh tranh chuû yeáu cuûa VNPT vaãn laø döïa vaøo theá cuûa doanh
nghieäp laâu
ñôøi vaø thò phaàn lôùn. Ñieàu ñaùng noùi ôû ñaây laø thò phaàn cuûa VNPT cao
khoâng phaûi
ñaït ñöôïc trong moâi tröôøng caïnh tranh, maø do lòch söû ñeå laïi gioáng nhö
laø moät cuoäc
chia gia taøi lôùn, do ñoù khoâng caàn phaùt trieån nhieàu thueâ bao môùi nhö
muïc tieâu cuûa
caùc doanh nghieäp môùi. Maø vaán ñeà laøm sao ñaûm baûo chaát löôïng vaø giöõ
chaân
khaùch haøng trung thaønh vôùi dòch vuï, môùi laø vaán ñeà chuû yeáu cuûa VNPT.
2.2.3.4 Söï phaùt trieån cuûa ngaønh hoã trôï
Noùi ñeán söï phaùt trieån cuûa caùc ngaønh hoã trôï vieãn thoâng phaûi keå ñeán
ngaønh
ñieän löïc, giao thoâng vaän taûi, coâng nghieäp, thöông maïi vaø dòch vuï…
haøng naêm
chính söï phaùt trieån cuûa caùc ngaønh naøy khoâng nhöõng ñoùng goùp cho söï
taêng tröôûng
GDP cuûa ñaát nöôùc, maø coøn taïo ñaø cho ngaønh vieãn thoâng phaùt trieån .
Tuy nhieân
ñieåm laïi vaãn coøn thieáu vaéng caùc ngaønh coâng nghieäp hoã trôï vaø lieân
quan muõi
nhoïn caàn thieát ñeå thuùc ñaåy ngaønh phaùt trieån, chöa coù caùc trung taâm
nghieân cöuù
trieån khai coâng ngheä kyõ thuaät ñaøi traïm, hoaëc caùc nhaø maùy saûn xuaát
thieát bò ñieän
thoaïi ñaàu cuoái phuïc vuï cho tieâu duøng. Toaøn boä caùc thieát bò cho toång
ñaøi traïm
vieãn thoâng hieän nay ñeàu nhaäp töø caùc nhaø cung caáp maïng nöôùc ngoaøi,
ngay caû
caùc thieát bò döï phoøng, hoaëc hö hoøng cuõng ñeàu phaûi göûi ra nöôùc ngoaøi
söûa chöõa.
Hoaëc thieát bò ñaàu cuoái hieän nay caû nöôùc Vieät Nam chæ coù Coâng ty coå
phaàn
Vina_Mobi (VMF), ñi vaøo hoaït ñoäng thaùng 12/2005, laø doanh nghieäp ñaàu
tieân
saûn xuaát thieát bò di ñoäng ñaàu cuoái, nhöng maãu maõ vaø caùch tieáp thò ñeå
tieâu thuï saûn
phaåm coøn quaù môø nhaït so vôùi caùc coâng ty nöôùc ngoaøi. Coù theå noùi cung
caáp thieát
bò ñaøi traïm vaø caùc thieát bò ñaàu cuoái cho thò tröôøng vieãn thoâng Vieät
Nam hoaøn
toaøn do nöôùc ngoaøi thao tuùng. Söï phaùt trieån cuûa caùc ngaønh hoã trôï
chuû yeáu theo
höôùng taêng tröôûng tieâu duøng vieãn thoâng, coøn caùc ngaønh hoã trôï vieãn
thoâng phaùt
trieån coâng ngheä theo chieàu saâu hoaøn toaøn boû ngoû.
68
2.2.3.5 Vai troø cuûa nhaø nöôùc
Ñeå taïo ra moät moâi tröôøng caïnh tranh laønh maïnh, chính phuû Vieät Nam ñaõ
xaùc ñònh raát roõ raøng : lôïi theá caïnh tranh quoác gia coù ñöôïc laø do
toång hôïp lôïi theá
caïnh tranh cuûa caùc ngaønh kinh teá muõi nhoïn chuû löïc cuûa ñaát nöôùc, cuûa
moãi ngaønh
haøng vaø moãi doanh nghieäp taïo neân, do ñoù nhaø nöôùc luoân hoã trôï cho
caùc doanh
nghieäp naâng cao lôïi theá caïnh tranh vaø nhaát laø trong lónh vöïc vieãn
thoâng nhaø nöôùc
baèng nhöõng chính saùch vó moâ hình thaønh neân thò tröôøng caïnh tranh, xoaù
boû cô
cheá ñoäc quyeàn. Trong nhöõng naêm qua nhaø nöôùc ñaõ taïo ra nhöõng ñieåm
quyeát ñònh
cho thò tröôøng vieãn thoâng nhö sau:
Thöù nhaát, moät heä thoáng quy phaïm phaùp luaät vaø caùc vaên baûn döôùi luaät
ñoàng boä vaø minh baïch, giuùp cho caïnh tranh vieãn thoâng coù moâi tröôøng an
toaøn vaø
laønh maïnh, nhö Phaùp leänh Böu Chính Vieãn Thoâng (soá 43/2002/PL-UBTVQH10,
ngaøy 25/5/2002); luaät giao dòch ñieän töû ngaøy 19/11/2005, ñaây laø cô sôû
neàn taûng
thuùc ñaåy giao thöông hoäi nhaäp neàn kinh teá tri thöùc theá giôùi thoâng qua
coâng ngheä
thoâng tin; nhöõng quy ñònh veà chuaån möïc kyõ thuaät, quaûn lyù, giao dòch,
ñeå caùc
doanh nghieäp vieãn thoâng coù tieâu chuaån phaán ñaáu, nhö quyeát ñònh soá
176/2003/QÑ-BBCVT veà quaûn lyù chaát löôïng dòch vuï böu chính, maïng vaø dòch
vuï
vieãn thoâng, cuøng vôùi danh muïc dòch vuï baét buoäc quaûn lyù chaát löôïng;
nghò ñònh soá
157/2004/NÑ-CP cuûa Chính phuû qui ñònh chi tieát thi haønh moät soá ñieàu cuûa
phaùp
leänh böu chính vieãn thoâng; nghò ñònh soá 179/2004/NÑ-CP cuûa Chính phuû quy
ñònh quaûn lyù nhaø nöôùc veà chaát löôïng saûn phaåm haøng hoùa; nhöõng quy
ñònh ban
haønh ñeå baûo veä taøi nguyeân tieàm naêng vieãn thoâng, nhö quy ñònh veà quaûn
lyù, söû
duïng taøi nguyeân internet thaùng 08/2005; Luaät coâng ngheä thoâng tin thoâng
qua
22/06/2006; « Quy ñònh keát noái caùc maïng vieãn thoâng coâng coäng » ban haønh
cuoái
naêm 2005, noäi dung chuû yeáu laø cung caáp keát noái moät caùch minh baïch
,….Taát caû
caùc luaät vaø caùc vaên baûn döôùi luaät cuûa chính phuû ban haønh nhaèm taïo
neân haønh
lang phaùp lyù cho ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam ngaøy caøng phaùt trieån hôn.
Thöù hai, taùch baïch cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc veà vieãn thoâng vaø kinh
doanh
vieãn thoâng: Boä Böu Chính Vieãn Thoâng vaø caùc doanh nghieäp kinh doanh vieãn
thoâng naêm 1995. Do tröôùc ñaây theo cô cheá ñoäc quyeàn, cô quan quaûn lyù
nhaø nöôùc
vaø cô quan kinh doanh vieãn thoâng laø moät, trong thôøi kyø ñoåi môùi ñeå taïo
ra moät thò
tröôøng caïnh tranh soâi ñoäng, nhaø nöôùc khoâng naém kinh doanh, maø giao laïi
cho
caùc doanh nghieäp thuoäc caùc thaønh phaàn kinh teá, do ñoù Boä Böu Chính Vieãn
Thoâng ra ñôøi coù muïc ñích nhieäm vuï laø cô quaûn quaûn lyù nhaø nöôùc veà
caùc chính
saùch ñònh höôùng phaùt trieån böu chính vieãn thoâng.
Thöù ba, taïo moïi ñieàu kieän môû cöûa thò tröôøng vieãn thoâng, cho caùc doanh
nghieäp trong nöôùc vaø nöôùc ngoaøi coù ñieàu kieän tham gia vaøo thò tröôøng
ngaønh.
69
Môû roäng quan heä ngoaïi giao, tham gia toå chöùc thöông maïi theá giôiù WTO,
hoaø
nhaäp khu vöïc APEC, ASEAN, taïo ñieàu kieän cho caùc doanh nghieäp trong nöôùc
vöôn xa ra thò tröôøng theá giôùi vaø keâu goïi voán ñaàu tö. Môû ñaàu laø ñieän
thoaïi
ñöôøng daøi quoác teá tieán haønh hôïp ñoàng hôïp taùc kinh doanh vôùi caùc Taäp
ñoaøn lôùn
treân theá giôùi, tieáp theo laø caùc coâng trình hôïp taùc kinh doanh giöõa
caùc doanh
nghieäp vieãn thoâng trong nöôùc vaø nöôùc ngoaøi , khoâng chæ thu huùt töø
nöôùc ngoaøi
trình ñoä coâng ngheä cao, hieän ñaïi trong quaûn lyù maø coøn thu huùt moät
löôïng voán doài
daøo.
Thöù tö, phaùt huy tieàm naêng lôùn nhaát laø tieàm naêng con ngöôøi, naâng cao
chaát löôïng giaùo duïc ñaøo taïo, aùp duïng caùc moâ hình gaén keát ñaøo taïo-
nghieân cöùu –
saûn xuaát, ñaøo taïo ñoäi nguõ trí thöùc chaát löôïng cao coù thöïc tieãn cho
ñaát nöôùc, nhaát
laø ngaønh vieãn thoâng vaø coâng ngheä thoâng tin laø ngaønh kinh teá muõi
nhoïn cuûa ñaát
nöôùc.
Thöù naêm, töøng böôùc taùch baïch caùc dòch vuï coâng ích xaõ hoäi ra khoûi
coâng
taùc kinh doanh, taïo ñieàu kieän cho doanh nghieäp haïch toaùn ñuùng ñuû chi
phí,
khoâng laõng phí caùc nguoàn löïc xaõ hoäi.
Thöù saùu, ñaåy maïnh saép xeáp, ñoåi môùi, phaùt trieån naâng cao hieäu quaû
doanh
nghieäp nhaø nöôùc baèng saùt nhaäp, chia taùch, giaûi taùn caùc doanh nghieäp
thua loã, baùn
khoaùn, cho thueâ vaø coå phaàn hoaù, goùp phaàn naâng cao lôïi theá caïnh tranh
cuûa caùc
thaønh phaàn kinh teá, nhaát laø caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc laâu nay quen
vôùi cô cheá
bao caáp quaù uø lyø trong saûn xuaát vaø kinh doanh.
Thöù baûy, caûi caùch thuû tuïc haønh chính coâng, moät cöûa moät daáu, ñaåy
maïnh
chính phuû ñieän töû, taïo moïi ñieàu kieän cho doanh nghieäp tham gia kinh
doanh
khoâng bò caùc thuû tuïc haønh chính quaûn lyù röôøm raø gaây trôû ngaïi.
Toùm laïi nhaø nöôùc ñaõ caûi caùch theo höôùng laø boä phaän höôùng daãn, taïo
tieàn
ñeà giuùp ñôõ caùc doanh nghieäp kinh doanh theo ñuùng phaùp luaät taïo cuûa
caûi vaät
chaát cho xaõ hoäi, nhaát laø trong ngaønh vieãn thoâng, coâng ngheä thoâng tin,
moät ngaønh
kinh teá chuû ñaïo cuûa ñaát nöôùc.
2.3 Toùm taét chöông II
Lónh vöïc vieãn thoâng vaø coâng ngheä thoâng tin töø moät cô cheá taäp trung
quan
lieâu bao caáp ñaõ chuyeån qua cô cheá thò tröôøng coù caïnh tranh. Cam keát gia
nhaäp
WTO cuûa Vieät Nam, thì ngaønh vieãn thoâng Vieät Nam coù moät thuaän lôïi noåi
baät laø
khoâng bò caùc doanh nghieäp nöôùc ngoaøi caïnh tranh trong caùc dòch vuï vieãn
thoâng
chuû löïc vaø moät khoù khaên lôùn laø caùc thieát bò coâng ngheä vieãn thoâng
ñaøi traïm hieän
nay phuï thuoäc haàu heát vaøo caùc nhaø cung caáp ôû nöôùc ngoaøi. Hieän nay
thò tröôøng
vieãn thoâng Vieät Nam ñaõ coù saùu doanh nghieäp caïnh tranh khai thaùc, taïo
cho
khaùch haøng coù nhieàu choïn löïa phong phuù hôn trong lónh vöïc vieãn thoâng
vaø coâng
70
ngheä thoâng tin. Tuy nhieân möùc ñoä caïnh tranh trong caùc dòch vuï laø khoâng
ñoàng
ñeàu, dòch vuï coù tính caïnh tranh cao nhaát laø ñieän thoaïi Voip, tieáp ñeán
laø Internet,
thoâng tin di ñoäng vaø cuoái cuøng laø ñieän thoaïi coá ñònh. Sôû dó coù tình
traïng treân laø
do caùc doanh nghieäp vieãn thoâng môùi ra ñôøi böôùc ñaàu taäp trung vaøo caùc
dòch vuï
coù khaû naêng thu hoài voán nhanh , ñaàu tö ít daøn traûi. Maëc duø coù caùc
doanh nghieäp
vieãn thoâng môùi, thò phaàn ñaõ ñöôïc chia seû nhöng doanh nghieäp VNPT vaãn
chieám
thò phaàn öu theá treân taát caû caùc dòch vuï vieãn thoâng, hai dòch vuï maø
VNPT chieám
thò phaàn cao gaàn nhö laø ôû vò trí ñoäc quyeàn trong thò tröôøng caïnh tranh,
ñoù laø
thoâng tin di ñoäng 75% thò phaàn vaø ñieän thoaïi coá ñònh 95% thò phaàn.
Tröôùc tình
hình thò tröôøng caïnh tranh coù söï khaùc bieät quaù lôùn veà thò phaàn giöõa
caùc doanh
nghieäp vieãn thoâng cuõ vaø doanh nghieäp vieãn thoâng môùi, trong chieán löôïc
phaùt
trieån böu chính vieãn thoâng ñeán naên 2010 Boä Böu Chính Vieãn thoâng coù chæ
tieâu
naâng thò phaàn caùc doanh nghieäp vieãn thoâng môùi leân 40-50% treân taát caû
caùc dòch
vuï, do ñoù hieän nay trong chính saùch kinh doanh cuûa VNPT coøn moät soá haïn
cheá vì
moät soá raøng buoäc veà chính saùch giaù cuûa chính phuû. Moät ñaëc ñieåm noåi
baät nöõa
trong tình hình caïnh tranh vöøa qua laø caùc doanh nghieäp ñua nhau caïnh tranh
veà
giaù vaø khuyeán maõi ñeå thu huùt soá löôïng thueâ bao, chöa taäp trung vaøo
chieán löôïc
naâng cao lôïi theá caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp trong keá hoaïch laâu
daøi, vì vaäy
daãn ñeán haäu quaû laø haàu heát caùc doanh nghieäp ñeàu coù tình traïng chaát
löôïng dòch
vuï keùm ngheõn maïch trong moãi ñôït khuyeán maõi vaø thueâ bao aûo treân maïng
cao
gaây tình traïng laõng phí veà taøi nguyeân soá vaø chi phí baûo trì baûo döôõng
maïng.
VNPT maëc duø laø doanh nghieäp vieãn thoâng haøng ñaàu cuûa Vieät Nam, nhöng ñi
saâu vaøo phaân tích caùc nhaân toá taùc ñoäng ñeán vieäc hình thaønh lôïi theá
caïnh
tranh vaãn coøn raát nhieàu ñieåm yeáu, ñieàu naøy cho thaáy naêng löïc cuûa
caùc doanh
nghieäp Vieät Nam trong ngaønh vieãn thoâng so vôùi caùc nöôùc treân theá giôùi
coøn ôû
möùc ñoä thaáp. Ñeå phaùt trieån thò tröôøng trong nöôùc vaø vöôn xa treân thò
tröôøng
quoác teá doanh nghieäp vieãn thoâng Vieät Nam phaûi coù chieán löôïc laâu daøi
trong vieäc
naâng cao naêng löïc caïnh tranh.