Luận văn Thạc sĩ Kinh tế: Đánh giá tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam

8,977
279
88
B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HC KINH T TP.H CHÍ MINH
----------------------
LÊ NGUYỄN TƯỜNG UYÊN
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CA CÁC BIN KINH T
VĨ MÔ ĐẾN TH TRƯỜNG CHNG KHOÁN VIT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
TP.H CHÍ MINH, NĂM 2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ---------------------- LÊ NGUYỄN TƯỜNG UYÊN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC BIẾN KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH, NĂM 2012
B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
---------------------
LÊ NGUYỄN TƯỜNG UYÊN
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CA CÁC BIN KINH T
VĨ MÔ ĐẾN TH TRƯỜNG CHNG KHOÁN VIT NAM
Chuyên ngành: Tài Chính Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DN KHOA HC:
T.S NGUYN TN HOÀNG
TP.H CHÍ MINH, NĂM 2012
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------------- LÊ NGUYỄN TƯỜNG UYÊN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC BIẾN KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: T.S NGUYỄN TẤN HOÀNG TP.HỒ CHÍ MINH, NĂM 2012
LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu ca tôi, có s h tr t
Thầy hướng dn là TS. Nguyn Tn Hoàng. Các ni dung nghiên cu và kết qu
trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công b trong bt c công trình
nào. Nhng s liu trong bng biu phc v cho vic phân tích, nhận xét, đánh giá
được chính tác gi thu nhp t các ngun khác nhau có ghi trong phn tài liu tham
kho. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dng mt s nhận xét, đánh giá cũng như s
liu ca các tác gi khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích ngun gc sau
mi trích dẫn để d tra cu, kim chng.
Nếu phát hin bt k s gian ln nào tôi xin chu hoàn toàn trách nhim
trưc Hi đồng, cũng như kết qu luận văn của mình.
Tp.HCM, ngày tháng năm 2012
Tác gi
Lê Nguyễn Tường Uyên
LỜI CAM ĐOAN  Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Thầy hướng dẫn là TS. Nguyễn Tấn Hoàng. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu nhập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình. Tp.HCM, ngày tháng năm 2012 Tác giả Lê Nguyễn Tường Uyên
LI CM ƠN

Trưc tiên tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyn Tấn Hoàng đã tận tình
hướng dn tôi trong sut quá trình thc hin luận văn tốt nghiệp này, cũng như gửi
li cảm ơn đến các Quý Thy, Cô nhng người đã truyền đạt kiến thc cho tôi trong
c khóa hc.
Nhân đây, tôi cũng xin gởi lời tri ân đến các anh ch đồng nghip, nhng
người đã tận tình giúp đỡ, khuyến khích động viên tôi trong sut quá trình làm lun
văn cũng như thời gian hc cao hc va qua.
Nhng li cảm ơn sau cùng, tôi xin dành cho M, anh em, bạn bè đã hết lòng
quan tâm và tạo điều kin tt nhất để tôi hoàn thành luận văn tốt nghip này
Lê Nguyễn Tường Uyên
LỜI CẢM ƠN  Trước tiên tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Tấn Hoàng đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này, cũng như gửi lời cảm ơn đến các Quý Thầy, Cô những người đã truyền đạt kiến thức cho tôi trong cả khóa học. Nhân đây, tôi cũng xin gởi lời tri ân đến các anh chị đồng nghiệp, những người đã tận tình giúp đỡ, khuyến khích động viên tôi trong suốt quá trình làm luận văn cũng như thời gian học cao học vừa qua. Những lời cảm ơn sau cùng, tôi xin dành cho Mẹ, anh em, bạn bè đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này Lê Nguyễn Tường Uyên
MC LC
Tóm tt ...................................................................................................................... 1
M đầu ....................................................................................................................... 2
Lý do chọn đề tài ........................................................................................................ 2
Mc tiêu nghiên cu ................................................................................................... 2
Đối tưng nghiên cu ................................................................................................. 2
Câu hi nghiên cu ..................................................................................................... 3
Phm vi nghiên cu .................................................................................................... 3
Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................ 3
Cu trúc ca luận văn ................................................................................................. 4
Những đóng góp của luận văn .................................................................................... 4
1. GII THIU ......................................................................................................... 5
2. CÁC NGHIÊN CU TRƯC ........................................................................... 8
2.1 Các nghiên cu các nước phát trin .................................................................. 9
2.2 Các nghiên cu các quốc gia đang phát triển .................................................10
2.3 Các nghiên cu nhóm các quc gia ................................................................. 14
2.4 Các nghiên cu Vit Nam ............................................................................... 17
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..................................................................... 19
3.1 D liu ................................................................................................................ 19
3.2 Phương pháp ....................................................................................................... 24
4. KT QU NGHIÊN CU ................................................................................ 25
4.1 Kiểm định tín dng ............................................................................................. 25
4.2 Xác đnh biến tr thích hp ................................................................................ 28
MỤC LỤC Tóm tắt ...................................................................................................................... 1 Mở đầu ....................................................................................................................... 2 Lý do chọn đề tài ........................................................................................................ 2 Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................... 2 Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................. 2 Câu hỏi nghiên cứu ..................................................................................................... 3 Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................... 3 Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................ 3 Cấu trúc của luận văn ................................................................................................. 4 Những đóng góp của luận văn .................................................................................... 4 1. GIỚI THIỆU ......................................................................................................... 5 2. CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ........................................................................... 8 2.1 Các nghiên cứu ở các nước phát triển .................................................................. 9 2.2 Các nghiên cứu ở các quốc gia đang phát triển .................................................10 2.3 Các nghiên cứu ở nhóm các quốc gia ................................................................. 14 2.4 Các nghiên cứu ở Việt Nam ............................................................................... 17 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..................................................................... 19 3.1 Dữ liệu ................................................................................................................ 19 3.2 Phương pháp ....................................................................................................... 24 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................................................ 25 4.1 Kiểm định tín dừng ............................................................................................. 25 4.2 Xác định biến trễ thích hợp ................................................................................ 28
4.3 Kiểm định đồng liên kết Johansen ..................................................................... 29
4.4 Kiểm định nhân qu Granger ............................................................................. 34
4.5 Kết qu mô hình VAR ........................................................................................ 37
4.6 Phân rã phương sai ............................................................................................. 45
4.7 Phn ứng đẩy ..................................................................................................... 46
5. KT LUN ......................................................................................................... 48
6. KIN NGH ........................................................................................................ 49
DANH MC TÀI LIU THAM KHO .............................................................. 52
PH LC
Ph lc 1 : Kiểm định tính dng .............................................................................. 56
Ph lc 2 : Xác định độ tr tối ưu............................................................................. 68
Ph lc 3 : Kiểm định đồng liên kết Johansen ......................................................... 69
Ph lc 4 : Mô hình VAR ......................................................................................... 71
Ph lc 5 : Kiểm định Granger ................................................................................. 74
Ph lc 6 : Phân rã phương sai ................................................................................. 76
Ph lc 7 : Tng hp s liu s dng trong nghiên cu .......................................... 77
4.3 Kiểm định đồng liên kết Johansen ..................................................................... 29 4.4 Kiểm định nhân quả Granger ............................................................................. 34 4.5 Kết quả mô hình VAR ........................................................................................ 37 4.6 Phân rã phương sai ............................................................................................. 45 4.7 Phản ứng đẩy ..................................................................................................... 46 5. KẾT LUẬN ......................................................................................................... 48 6. KIẾN NGHỊ ........................................................................................................ 49 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................. 52 PHỤ LỤC Phụ lục 1 : Kiểm định tính dừng .............................................................................. 56 Phụ lục 2 : Xác định độ trễ tối ưu............................................................................. 68 Phụ lục 3 : Kiểm định đồng liên kết Johansen ......................................................... 69 Phụ lục 4 : Mô hình VAR ......................................................................................... 71 Phụ lục 5 : Kiểm định Granger ................................................................................. 74 Phụ lục 6 : Phân rã phương sai ................................................................................. 76 Phụ lục 7 : Tổng hợp số liệu sử dụng trong nghiên cứu .......................................... 77
DANH MC T VIT TT
ADB: Ngân hàng phát trin châu Á
ADF: Augmented Dickey-Fuller
CPI: Ch s giá tiêu dùng
GOS: Tng cc Thng kê Vit Nam
GDP: Thu nhp quc dân
IFS: Thng kê tài chính
IMF: Qu tin t quc tế
IRF: Hàm phn ng đẩy (Impulse Response Function)
IP: Sản lượng công nghip
M2: Cung tin m rng (broad money supply)
USD: đôla M
TTCK: Th trưng chng khoán
VAR: Vector auto regression model
VN: Vit Nam
VND: Việt Nam đồng
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT  ADB: Ngân hàng phát triển châu Á  ADF: Augmented Dickey-Fuller  CPI: Chỉ số giá tiêu dùng  GOS: Tổng cục Thống kê Việt Nam  GDP: Thu nhập quốc dân  IFS: Thống kê tài chính  IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế  IRF: Hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function)  IP: Sản lượng công nghiệp  M2: Cung tiền mở rộng (broad money supply)  USD: đôla Mỹ  TTCK: Thị trường chứng khoán  VAR: Vector auto regression model  VN: Việt Nam  VND: Việt Nam đồng
DANH MC BNG
Bng 2.1: Tng hp các biến s dng trong nghiên cứu trước
Bng 3.1: S liu TTCK Việt Nam giai đoạn 2000 - 2005
Bng 3.2: Tng hp các biến s dng trong mô hình
Bng 3.3: Thng kê mô t các biến được s dng trong nghiên cu
Bng 4.1: Kết qu kiểm định tính dng bng ADF
Bảng 4.2: Xác định độ tr tối ưu
Bng 4.3: Kiểm định Portmanteau
Bng 4.4: Kết qu kiểm định Johansen đa biến
Bng 4.5: Kết qu kiểm định Johansen hai biến
Bng 4.6 : Kết qu kiểm định nhân qu Granger
Bng 4.7: Kết qu kiểm định mô hình VAR
Bng 4.8 : Tóm tắt phương trình hồi quy theo VAR gia các biến vĩ
VN-index (mc ý nghĩa 5%)
Bảng 4.9: Phân rã phương sai thay đổi VN-index
DANH MỤC BẢNG  Bảng 2.1: Tổng hợp các biến sử dụng trong nghiên cứu trước  Bảng 3.1: Số liệu TTCK Việt Nam giai đoạn 2000 - 2005  Bảng 3.2: Tổng hợp các biến sử dụng trong mô hình  Bảng 3.3: Thống kê mô tả các biến được sử dụng trong nghiên cứu  Bảng 4.1: Kết quả kiểm định tính dừng bằng ADF  Bảng 4.2: Xác định độ trễ tối ưu  Bảng 4.3: Kiểm định Portmanteau  Bảng 4.4: Kết quả kiểm định Johansen đa biến  Bảng 4.5: Kết quả kiểm định Johansen hai biến  Bảng 4.6 : Kết quả kiểm định nhân quả Granger  Bảng 4.7: Kết quả kiểm định mô hình VAR  Bảng 4.8 : Tóm tắt phương trình hồi quy theo VAR giữa các biến vĩ mô và VN-index (mức ý nghĩa 5%)  Bảng 4.9: Phân rã phương sai thay đổi VN-index
DANH MC HÌNH V
Hình 4.1: Phân tích phn ứng đẩy
DANH MỤC HÌNH VẼ  Hình 4.1: Phân tích phản ứng đẩy
1
TÓM TT
Theo nhiu nghiên cu thc nghim trên thế gii, th trưng chng khoán
chịu tác động ca nhiu yếu t trong đó có các biến s vĩ mô. S tác động này khác
nhau tùy tng th trường và giai đoạn nghiên cu. Việt Nam được xem như một nn
kinh tế mi ni, th trưng chng khoán còn non tr. Bên cạnh đó, trên khía cạnh
thc nghiệm, qua 13 năm hình thành và phát triển ca th trưng chng khoán Vit
Nam cho thấy tác động ca các nhân t vĩ mô đến th trưng ngày càng rõ nét. S
thăng trầm ca th trưng trong thời gian qua do tác đng bi nhiu nhân t khác
nhau trong đó không thể loi tr tác động ca các nhân t kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên,
Vit Nam các nghiên cu v ch đề này vn còn khá hn chế. Trong bài nghiên
cu này, tác gi thc hiện phân tích định lượng để đo lường mức độ ảnh hưởng ca
các biến s vĩ mô là cung tiền, lãi sut, t giá, lm phát và sản lượng công nghip
đến VN-Index giai đon t tháng 01/2006 đến tháng 07/2012. Trên cơ sở kết qu
phân tích, bài nghiên cứu đề xut các ý kiến cho vic xây dựng các chính sách điều
hành và qun lý kinh tế vĩ mô vi mục tiêu hướng ti phát trin mt TTCK chuyên
nghip.
T khóa: Nhân t kinh tế vĩ mô, thị trường chng khoán VN
1 TÓM TẮT Theo nhiều nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới, thị trường chứng khoán chịu tác động của nhiều yếu tố trong đó có các biến số vĩ mô. Sự tác động này khác nhau tùy từng thị trường và giai đoạn nghiên cứu. Việt Nam được xem như một nền kinh tế mới nổi, thị trường chứng khoán còn non trẻ. Bên cạnh đó, trên khía cạnh thực nghiệm, qua 13 năm hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy tác động của các nhân tố vĩ mô đến thị trường ngày càng rõ nét. Sự thăng trầm của thị trường trong thời gian qua do tác động bởi nhiều nhân tố khác nhau trong đó không thể loại trừ tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, ở Việt Nam các nghiên cứu về chủ đề này vẫn còn khá hạn chế. Trong bài nghiên cứu này, tác giả thực hiện phân tích định lượng để đo lường mức độ ảnh hưởng của các biến số vĩ mô là cung tiền, lãi suất, tỷ giá, lạm phát và sản lượng công nghiệp đến VN-Index giai đoạn từ tháng 01/2006 đến tháng 07/2012. Trên cơ sở kết quả phân tích, bài nghiên cứu đề xuất các ý kiến cho việc xây dựng các chính sách điều hành và quản lý kinh tế vĩ mô với mục tiêu hướng tới phát triển một TTCK chuyên nghiệp. Từ khóa: Nhân tố kinh tế vĩ mô, thị trường chứng khoán VN